Soru

Zorluk: ZorGörünüşte Artış Nedenleri

Kamu maliyesi teorisinde, devletin sunduğu hizmetlerin hacminde, kalitesinde veya çeşitliliğinde reel bir genişleme olmamasına rağmen; idari, muhasebesel veya demografik faktörlere bağlı olarak bütçe harcama rakamlarının daha yüksek görünmesi 'görünüşte artış' olarak adlandırılmaktadır.

Bir ülkenin mali yapısı ve kamu politikaları incelendiğinde son on yıllık dönemde aşağıdaki gelişmelerin yaşandığı tespit edilmiştir:

I. Kamu idarelerinin elde ettikleri öz gelirleri doğrudan kendi harcamalarına mahsup etmelerine imkân tanıyan mali usulün terk edilerek, tüm gelir ve giderlerin genel bütçe içinde brüt tutarlarıyla gösterilmeye başlanması
II. Ülke sınırlarına komşu bir bölgenin katılmasıyla toplam nüfusun ve yüzölçümünün genişlemesi, buna karşın kişi başına düşen kamusal mal ve hizmet miktarının aynı seviyede kalması
III. Hızlı sanayileşme sürecinin doğurduğu pazar başarısızlıklarını gidermek amacıyla, devletin stratejik altyapı ve ulaştırma yatırımlarını doğrudan üstlenmesi
IV. Ekonomik kalkınmaya paralel olarak toplumun refah düzeyinin yükselmesi sonucunda, vatandaşların devletten talep ettiği yükseköğretim ve koruyucu sağlık hizmetlerinin çeşitlenmesi

Buna göre, yukarıdaki gelişmelerden hangileri kamu harcamalarında gözlemlenen 'görünüşte artış' nedenleri arasında yer alır?

  1. A
    Yalnız I
  2. I ve IICevap
  3. C
    II ve III
  4. D
    III ve IV
  5. E
    I, III ve IV

Cevap

Safi usulden gayrisafi usule geçişi ifade eden muhasebesel değişiklik ve kişi başına hizmet miktarını değiştirmeyen sınır/nüfus genişlemesi, kamu harcamalarındaki görünüşte artış nedenlerini oluşturur.
Kamu harcamalarındaki görünüşte artışlar; devletin sunduğu hizmet miktarında, kalitesinde veya toplumsal faydasında reel bir genişleme yaratmayan, tamamen muhasebesel kayıt yöntemlerinden, enflasyondan veya spesifik demografik değişimlerden kaynaklanan rakamsal artışlardır. I. öncülde belirtilen mahsup işleminin terk edilerek bütçede gayrisafi usule geçilmesi, hizmetin niteliğini değiştirmeden sadece bütçe rakamlarını şişiren muhasebesel bir nedendir. II. öncülde belirtilen sınırların ve nüfusun büyümesi durumu ise, kişi başına düşen hizmet sabit kaldığı müddetçe kamusal faaliyetin yoğunluğunda bir artış anlamına gelmez; sadece ölçeğe bağlı mekanik bir hacim büyümesidir. Öte yandan III. öncüldeki yatırımlar ve IV. öncüldeki sosyal hizmetlerin çeşitlenmesi devletin rolünü ve sunduğu reel faydayı doğrudan artıran gerçek artış nedenleridir. Dolayısıyla doğru sınıflandırma I ve II numaralı ifadeleri içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Görünüşte artış kavramının tanımını ve temel unsurlarını maliye literatürüne göre belirlemek.
Görünüşte artışın; devlete yüklenen görevlerde fiili bir artış yaratmayan, paranın değer kaybı (enflasyon), muhasebe kayıt yöntemlerindeki değişiklikler (gayrisafi usul) ve kişi başı faydayı değiştirmeyen demografik/coğrafi büyümelerden oluştuğu tespit edilir.
Maddeler halinde verilen senaryoların doğru kategorize edilebilmesi için değerlendirme kriterlerinin netleştirilmesi gerekir.
2
Verilen dört gelişmeyi gerçek artış ve görünüşte artış sınıflandırmasına tabi tutmak.
I numaralı öncül muhasebe usulünün değişmesini, II numaralı öncül ise kişi başı hizmeti değiştirmeyen demografik büyümeyi anlattığı için görünüşte artıştır. III ve IV numaralı öncüller ise devletin ekonomik ve sosyal fonksiyonlarını fiziken genişleten gerçek artış nedenleridir.
Sorunun kökünde istenen spesifik grubun ayrıştırılması, doğru kombinasyonun bulunması için zorunludur.

Anahtar Kavram

Görünüşte Artış Nedenleri ile Gerçek Artış Nedenlerinin Karşılaştırmalı Analizi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla