Soru

Zorluk: Çok zorPazarlanabilirlik Durumuna Göre Kamu Borçları

4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kamu bankalarının sermaye yapılarının güçlendirilmesi veya görev zararlarının karşılanması amacıyla gerçekleştirilen 'nakit dışı ihraçlar' (non-cash issuance), genellikle ikincil piyasada işlem görmeyecek şekilde (pazarlanamaz) tasarlanmaktadır. Hazine'nin bu enstrümanları pazarlanamaz nitelikte ihraç etmesinin temel iktisadi gerekçesi ve bu durumun finansal piyasalar üzerindeki koruyucu etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Büyük ölçekli bu senetlerin ikincil piyasada aniden satışa konu edilerek piyasa faiz oranları üzerinde yukarı yönlü bir arz baskısı oluşturmasını engellemek ve para politikasının etkinliğini korumakCevap
  2. B
    Borç stokunun vade yapısını piyasa koşullarına göre kendiliğinden kısalabilir hale getirerek borcun reel değerini enflasyonist süreçte eritmek
  3. C
    Piyasa yapıcı bankaların geçici likidite sıkışıklıklarını aşmaları için bu senetleri TCMB nezdinde açık piyasa işlemlerine ve genel repo piyasasına doğrudan konu edebilmelerini sağlamak
  4. D
    Borçlanma maliyetini başabaşın altında ihraç yöntemiyle realize ederek bütçe üzerindeki cari faiz yükünü gelecek dönemlere aktarmak
  5. E
    Uluslararası derecelendirme kuruluşlarının şeffaflık kriterlerine uyum sağlayarak borç stokunun tamamını piyasa disiplinine açmak ve dış borçlanma maliyetini düşürmek

Cevap

Büyük ölçekli bu senetlerin ikincil piyasada aniden satışa konu edilerek piyasa faiz oranları üzerinde yukarı yönlü bir arz baskısı oluşturmasını engellemek ve para politikasının etkinliğini korumak
Hazine, kamu bankalarına verilen büyük tutarlı özel tertip senetlerin ikincil piyasada kontrolsüzce satılmasını engelleyerek piyasadaki faiz dengesini korumayı amaçlar. Pazarlanamayan bu senetler, piyasada bir arz şoku yaratamaz, böylece ikincil piyasa faiz oranları üzerindeki yukarı yönlü baskı kısıtlanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Nakit dışı ihraç (özel tertip) kavramını analiz etme
Bu senetler nakit girişi sağlamadan, belirli bir mali yükümlülüğü (görev zararı vb.) karşılamak için alacaklı kuruma (kamu bankası) doğrudan verilir.
Sorunun bağlamını ve enstrümanın niteliğini anlamak için gereklidir.
2
Pazarlanamazlık (non-marketable) durumunun iktisadi sonucunu değerlendirme
Senet ikincil piyasada (Borsa İstanbul vb.) başkasına satılamaz ve nakde çevrilemez.
Pazarlanabilirlik kriterinin temel etkisini belirlemek için gereklidir.
3
Piyasa dengesi ve faiz ilişkisini kurma
Eğer bu büyük montanlı senetler pazarlanabilir olsaydı, kamu bankaları nakit ihtiyacı için bunları piyasaya sürdüğünde tahvil arzı artacak, tahvil fiyatları düşecek ve piyasa faizleri hızla yükselecekti.
Hazine'nin neden 'pazarlanamaz' seçeneğini tercih ettiğini (makroekonomik istikrar) açıklamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İkincil piyasada işlem görmeyen (pazarlanamaz) borçlar, para otoritesinin likiditeyi kontrol altında tutmasını sağlar ve ani arz şoklarıyla faizlerin bozulmasını önler.

Daha Fazla Pratik

Nakit dışı ihraçların bütçe açığı ve kamu borç stoku üzerindeki farklı etkilerini (nakit vs. nakit dışı açık) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla