Soru

Zorluk: OrtaMaliye Politikası Amaçları Arasındaki Çatışmalar (Trade-off)

Maliye otoritesi, toplumdaki refah farklarını en aza indirmek ve dikey adaleti sağlamak maksadıyla gelir vergisi tarifesindeki üst dilim oranlarını %80 gibi oldukça yüksek seviyelere çıkarmış ve ilave olarak ağır bir servet vergisi uygulamaya koymuştur. Uygulanan bu politikalar kısa vadede hedeflenen sosyal adaleti büyük ölçüde sağlasa da, zamanla müteşebbislerin yeni yatırım yapma iştahını kesmiş, piyasadaki sermaye birikimini yavaşlatmış ve ülkenin uzun vadeli reel gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) gerilemesine yol açmıştır.

Buna göre, uygulanan maliye politikası sonucunda aşağıdaki temel amaçlardan hangi ikisi arasında bir çatışma (trade-off) ortaya çıkmıştır?

  1. Gelir dağılımında adalet - Ekonomik büyümeCevap
  2. B
    Fiyat istikrarı - Tam istihdam
  3. C
    Ekonomik büyüme - Ödemeler dengesi
  4. D
    Kaynak tahsisinde etkinlik - Fiyat istikrarı
  5. E
    Bütçe denkliği - Tam istihdam

Cevap

Uygulanan politikalar sonucunda Gelir dağılımında adalet ile Ekonomik büyüme amaçları arasında bir çatışma ortaya çıkmıştır.
Senaryoda açıkça belirtildiği üzere, hükümetin yüksek vergi oranlarıyla toplumdaki refah farklarını azaltma çabası 'gelir dağılımında adalet' amacına yöneliktir. Ancak bu radikal uygulamanın yatırımları, sermaye birikimini ve nihayetinde reel GSYH'yi düşürmesi, ülkenin 'ekonomik büyüme' hedefinden uzaklaştığını göstermektedir. Dolayısıyla, sosyal adaleti sağlamaya çalışırken üretim kapasitesinin feda edilmesi, maliye politikasında gelir dağılımında adalet ile ekonomik büyüme arasında net bir ödünleşme (trade-off) yaşandığını kanıtlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel maliye politikası aracını ve hedefini belirlemek.
Hükümet, yüksek oranlı gelir ve servet vergileri ile toplumdaki 'gelir dağılımında adaleti' sağlamayı hedeflemiştir.
Artan oranlı tarifelerin üst dilimlerinin aşırı yükseltilmesi, en üst gelir gruplarından alınan payı çoğaltarak dikey adaleti tesis etmeye yönelik klasik bir maliye politikası refleksidir.
2
Uygulanan politikanın yarattığı olumsuz makroekonomik sonucu tespit etmek.
Yatırım iştahının kesilmesi, sermaye birikiminin yavaşlaması ve reel GSYH'nin gerilemesi 'ekonomik büyüme'nin sekteye uğradığını kanıtlar.
Yüksek sermaye ve gelir vergileri, kişilerin ve kurumların tasarruf ile yatırım eğilimini doğrudan baskılayarak ülkenin uzun vadeli üretim kapasitesini daraltır.
3
Çatışan iki amacı eşleştirmek.
Gelir dağılımında adalet sağlanmaya çalışılırken ekonomik büyüme amacından ciddi şekilde taviz verilmiştir.
Maliye politikasında bir amaca (adalet) ulaşmaya çalışırken, bir diğer temel amacın (büyüme) zedelenmesi durumu literatürdeki trade-off (ödünleşme) kavramının tam karşılığıdır.

Anahtar Kavram

Maliye Politikası Amaçları Arasındaki Çatışmalar (Trade-off)
Bu soruyu puanla