Examkin

Soru

Zorluk: ZorGörünüşte Artış Nedenleri

Devletin mali işlemlerinin hacmi zaman içinde çeşitli nedenlerle büyüme eğilimi gösterir. Bu büyüme analiz edilirken, bütçe rakamlarının yükselmesinin devletin sunduğu hizmetlerin fiziksel miktarı veya kalitesindeki bir iyileşmeyi yansıtıp yansıtmadığına dikkat edilir.

Buna göre, aşağıdaki senaryoların hangisinde devletin harcama kalemlerinde ortaya çıkan yükseliş salt 'görünüşte artış' bağlamında değerlendirilmelidir?

  1. Kamu idarelerinin bütçe süreçlerinde safi (net) muhasebe yönteminin terk edilerek, kurumların tahsil ettikleri gelirlerin giderlerden doğrudan düşülmeden tüm tutarlarıyla bütçeye kaydedilmesiCevap
  2. B
    Kişi başına düşen milli gelirin yükselmesi sonucunda, vatandaşların devletten talep ettikleri kültürel ve sosyal hizmetlerin miktarının gelir esnekliği yüksek bir şekilde artış göstermesi
  3. C
    Ülke genelinde yaşanan büyük bir sarsıntı veya kriz sonrasında uygulamaya alınan ek vergilerin, krizin etkileri geçtikten sonra dahi yürürlükte kalarak yeni kamu faaliyetlerini finanse etmeye devam etmesi
  4. D
    Kamu hizmeti sunumunda emek yoğun karakterin ağır basması sebebiyle teknolojik verimlilik sağlanamamasına rağmen, kamu çalışanlarının ücretlerinin sanayi sektörüyle rekabet edebilecek seviyeye çekilmesi
  5. E
    Ortalama yaşam beklentisindeki yükselişe ve nüfusun yaşlanmasına bağlı olarak, merkezi yönetim bütçesinden sosyal güvenlik ve sağlık sistemine yapılan transfer ödemelerinin büyümesi

Cevap

Bütçe sisteminde net (safi) muhasebe yönteminden vazgeçilerek gayrisafi usulün benimsenmesi.
Doğru yanıt olan bütçe usulü değişikliği seçeneği, kamu idarelerinin gelirlerinin giderlerinden mahsup edilerek sadece kalan kısmın (net/safi usul) bütçeye yazılması uygulamasının terk edilmesini ifade eder. Tüm gelir ve giderlerin ayrı ayrı bütçede tam rakamlarıyla (gayrisafi usul) gösterilmesi, kamunun sunduğu hizmet miktarında veya kalitesinde hiçbir reel değişiklik yaratmadığı halde bütçe rakamlarının büyük görünmesine neden olur. Bu durum maliye teorisinde saf bir 'görünüşte artış' nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu harcamalarındaki 'görünüşte artış' kavramının temel özelliklerini tanımla.
Görünüşte artış; devletin sunduğu kamusal mal ve hizmetlerin miktarında, kalitesinde veya çeşitliliğinde reel bir artış olmamasına rağmen, sadece parasal veya muhasebesel nedenlerle bütçe harcama rakamlarının artmasıdır.
Soruda hangi durumun 'salt görünüşte artış' yarattığı sorulmaktadır.
2
Görünüşte artış nedenlerini listele.
Görünüşte artış nedenleri şunlardır: Paranın değer kaybetmesi (enflasyon), ayni ekonomiden nakdi ekonomiye geçiş, ülke sınırlarının/nüfusun büyümesi (kişi başı hizmet aynı kalmak şartıyla) ve bütçe muhasebe usullerindeki değişiklikler (safi usulden gayrisafi usule geçiş).
Seçeneklerdeki senaryoları bu standart listeyle eşleştirmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki teorik senaryoları gerçek ve görünüşte olarak sınıflandır.
Milli gelire bağlı artış (Wagner), kriz sonrası kalıcı harcamalar (Peacock-Wiseman), verimlilik farkına rağmen ücret artışları (Baumol) ve demografik değişimler devletin reel kaynak tahsisini ve fonksiyonlarını değiştirdiği için 'Gerçek Artış' nedenleridir.
Yanlış seçeneklerin elenmesi için teorilerin doğru tasnif edilmesi şarttır.
4
Bütçe tekniğindeki değişimi değerlendir.
Safi (net) usulden gayrisafi usule geçiş, harcamaların sadece kağıt üzerinde daha büyük görünmesine yol açar, hizmet miktarını artırmaz.
Bu durum görünüşte artışın en net ve kesin tanımıdır.

Anahtar Kavram

Görünüşte Artış Nedenleri
Bu soruyu puanla

Konular

Görünüşte Artış Nedenleri

Bu konudan daha fazla soru