İktisadi düşünce okullarının makroekonomik istikrarsızlıkları önleme ve giderme konusundaki politika önerileri belirgin farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda, Monetarist (Parasalcı) yaklaşıma göre; iradi (ihtiyari) genişletici bir maliye politikasının makroekonomik etkileri ve benimsenmesi gereken temel politika kuralına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AEksik istihdam durumunda artırılan kamu harcamaları, çoğaltan mekanizması sayesinde milli geliri harcama miktarından çok daha fazla artıracağından dışlama etkisi ihmal edilebilir düzeydedir.
- BHükümetin maliye politikası kararları ekonomik birimler tarafından rasyonel beklentiler doğrultusunda önceden tam olarak tahmin edildiği için, bu politikalar kısa dönemde dahi reel geliri etkileyemez.
- Kamu harcamalarının borçlanmayla finanse edilmesi faiz oranlarını yükselterek özel yatırımları tamamen dışlar (tam dışlama etkisi); bu sebeple iradi mali müdahaleler yerine para arzının sabit bir oranda artırılması kuralı benimsenmelidir.Cevap
- DEnflasyonla mücadelede para politikasının yetersiz kaldığı durumlarda genişletici maliye politikası devreye sokularak faiz oranları düşürülmeli ve böylece özel yatırımlar teşvik edilmelidir.
- Eİradi maliye politikaları her zaman gecikmelere tabi olduğundan tam dışlama yaratır, ancak vergi hasılatı gibi otomatik istikrar sağlayıcılar uzun dönemde paranın yansızlığını ortadan kaldırarak kalıcı ekonomik büyüme sağlar.
Cevap
Genişletici maliye politikası faizleri yükselterek özel yatırımlarda tam dışlama etkisine neden olur ve reel geliri artırmaz; bu nedenle iradi politikalar yerine para arzının sabit oranda büyümesi kuralı (k-yüzde kuralı) izlenmelidir.
Monetarist (Parasalcı) okulun öncüsü Milton Friedman'a göre para talebinin faize duyarlılığı çok düşüktür (LM eğrisi diktir). Hükümetin borçlanarak kamu harcamalarını artırması şeklindeki genişletici iradi maliye politikası, faiz oranlarında şiddetli bir yükselişe neden olur. Yükselen faizler özel kesim yatırım ve tüketim harcamalarını kamu harcamalarındaki artış kadar azaltır. Bu duruma 'Tam Dışlama Etkisi (Full Crowding-Out)' denir. Bu sebeple Monetaristler maliye politikasını dışlar ve makroekonomik istikrar için müdahaleci iradi politikalar yerine, para arzının ekonomik büyüme hızına paralel olarak sabit bir oranda artırılmasını öngören 'k-yüzde kuralı'nın uygulanması gerektiğini savunurlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tam Dışlama Etkisi (Full Crowding-Out) ve K-Yüzde Kuralı