Türkiye'de sosyal güvenlik kurumlarına ödenen primler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına (Barolar, Ticaret Odaları vb.) ödenen üye aidatlarının; genel bütçe gelirleri kapsamında yer alan 'vergiler' yerine 'parafiskal gelirler' olarak sınıflandırılmasının temel mali ve hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- ABu ödemelerin tamamen özel hukuk hükümlerine tabi olması ve kamu gücüne dayalı herhangi bir zorunluluk (cebrilik) içermemesi
- Gelirlerin tahsilat yetkisinin merkezi yönetimden bağımsız özerk kuruluşlara bırakılması ve elde edilen kaynağın sadece ilgili grubun ihtiyaçlarına özgülenmesiCevap
- CÖdemelerin miktarının ve uygulama esaslarının her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile parlamentonun doğrudan onayıyla belirlenmesi
- DBu gelirlerin, devletin kamu yatırımları sonucunda mülk değerlerinde meydana gelen artıştan pay alması esasına (şerefiye) dayanması
- ESöz konusu kaynakların, devletin para basma yetkisini (senyoraj) kullanması yoluyla bütçe açıklarını kapatmak amacıyla oluşturulması
Cevap
Gelirlerin tahsilat yetkisinin merkezi yönetimden bağımsız özerk kuruluşlara bırakılması ve elde edilen kaynağın sadece ilgili grubun ihtiyaçlarına özgülenmesidir.
Parafiskal gelirleri vergilerden ayıran en temel fark, hem tahsilatı yapan makamın (sosyal güvenlik kurumları veya meslek odaları gibi özerk kuruluşlar) hem de harcama amacının (sadece ödemeyi yapan grubun menfaatine tahsis edilmesi) 'genel kamu finansmanı' anlayışından farklı olmasıdır. Vergiler genel bütçeye girer ve her türlü kamu hizmeti için harcanırken; parafiskal gelirler kurumsal bütçelerde tutulur ve özel bir amaca (mesleki/sosyal risk) özgülenir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Parafiskal Gelirlerin Kurumsal ve Amaçsal Özerkliği
Daha Fazla Pratik
Parafiskal gelirlerin bütçe ilkelerinden 'Adem-i Tahsis' ve 'Bütçenin Genelliği' ilkeleriyle olan çelişkisini inceleyen bir analiz sorusu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s