Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorNormal İtfa (Ödeme) Yöntemleri ve Kaynakları

Kamu borçlarının normal (olağan) yollarla sona ermesi sürecinde uygulanan "borsadan satın alma" ile "kura usulü ile itfa" yöntemleri, devletin mali çıkarları ve piyasa koşulları açısından analiz edildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tahvillerin piyasa fiyatı başabaş değerinin altına düştüğünde borsadan satın alma; başabaş değerinin üzerine çıktığında ise kura usulü ile itfa yöntemi devlet için daha avantajlıdır.Cevap
  2. B
    Kura usulü ile itfa yöntemi sadece tahkim (konsolidasyon) işlemlerinde zorunlu olarak uygulanırken, borsadan satın alma yöntemi yalnızca vadesi gelmiş dalgalı borçların itfasında tercih edilir.
  3. C
    Borsadan satın alma yöntemi yalnızca Amortisman ve İtfa Sandığı bulunan ülkelerde otomatik itfa kapsamında uygulanır; kura usulü ise her zaman bütçe emanetleri üzerinden yürütülür.
  4. D
    Kura usulü ile itfa, devletin borç ödeme gücünü geçici olarak kaybettiği durumlarda başvurulan ve alacaklıların rızası aranmaksızın borcun vadesini tek taraflı uzatan bir işlemdir.
  5. E
    Her iki yöntemde de itfa edilecek tahvillerin bedeli, işlem tarihindeki güncel piyasa fiyatı üzerinden hak sahiplerine ödenerek borç tasfiye edilir.

Cevap

Tahvillerin piyasa fiyatı başabaş değerinin altına düştüğünde borsadan satın alma; başabaş değerinin üzerine çıktığında ise kura usulü ile itfa yönteminin devlet için daha avantajlı olduğu ifadesi doğrudur.
Doğru seçenek, devletin bir borçlu olarak rasyonel hareket etme prensibini açıklar. Borsadan satın alma yönteminde maliyet piyasa fiyatına endekslidir. Eğer piyasada tahvillerin değeri nominal değerin (100 TL) altına (örneğin 90 TL) düşmüşse, devlet piyasadan toplayarak borcunu daha ucuza kapatmış olur. Ancak piyasa fiyatı nominal değerin üstündeyse (örneğin 110 TL), devlet piyasadan almak yerine kura çekerek şanslı (!) alacaklılara sadece nominal değeri (100 TL) öder, böylece tasarruf sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Borsadan satın alma yönteminin maliyet yapısını analiz etme
Bu yöntemde devlet, piyasadaki arz-talep dengesine göre oluşan cari fiyatla (borsa rayici) geri alım yapar.
Devletin ne kadar ödeme yapacağını piyasa fiyatı belirler.
2
Kura usulü ile itfa yönteminin maliyet yapısını analiz etme
Kura usulünde, çekilişle belirlenen tahviller genellikle nominal (üzerinde yazılı olan) değer üzerinden geri ödenir.
Bu yöntem, tahvil sahipleri arasında eşitliği sağlamak ve nominal bedeli garanti etmek için kullanılır.
3
İki yöntemi piyasa koşullarına göre karşılaştırma
Piyasa fiyatı < Nominal değer ise borsadan almak; Piyasa fiyatı > Nominal değer ise kura ile (nominalden) ödemek daha ucuzdur.
Hazine, borç servisi maliyetini minimize etmek amacıyla düşük olan bedeli tercih eder.

Anahtar Kavram

İtfa Yöntemlerinde Rasyonellik ve Arbitraj

İpuçları

1
Devletin borcunu öderken 'piyasa değeri' ile 'nominal değer' (başabaş) arasındaki farkı nasıl lehine kullanabileceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İtfa sandıklarının açık piyasa işlemleri yoluyla borç yönetimine katkısını inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Normal İtfa (Ödeme) Yöntemleri ve Kaynakları

Bu konudan daha fazla soru