Soru

Zorluk: ZorVergi Ehliyeti ve Temsil

Mahkemece 'savurganlık' gerekçesiyle kısıtlanarak kendisine (V)(V) vasi olarak atanan (M)(M), sahip olduğu sermaye piyasası araçlarından önemli miktarda kâr payı geliri elde etmiştir. Bu gelirin vergilendirilmesine ilişkin ödevlerin yerine getirilmesi ve ortaya çıkabilecek hukuki sorumluluklar bakımından 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Vergi ehliyeti medeni haklardan yararlanma (hak ehliyeti) esasına dayandığından mükellefiyet (M)(M) adına tesis edilir; ancak ödenmeyen vergi aslı için kanuni temsilci (V)(V)'nin fer'i (ikincil) sorumluluğu bulunur.Cevap
  2. B
    (M)(M)'nin fiil ehliyeti bulunmadığından vergi hukukunda mükellef olması mümkün değildir; bu nedenle mükellefiyet vasi (V)(V) adına tesis edilmelidir.
  3. C
    Vergi ödevlerinin yerine getirilmemesi halinde kesilecek vergi ziyaı cezası, cezanın şahsiliği ilkesi gereği fiil ehliyeti kısıtlı olsa dahi doğrudan mükellef (M)(M) adına düzenlenir.
  4. D
    Kanuni temsilci (V)(V), mükellef (M)(M) adına kendi mal varlığından ödediği vergi aslı ve faizler için daha sonra mükellef (M)(M)’ye rücu etme hakkına sahip değildir.
  5. E
    Vergi hukukunda kısıtlılık hali 'irade temsil' doğurduğundan, vasi (V)(V)'nin vergi borçlarının ödenmemesinden dolayı herhangi bir şahsi mal varlığı sorumluluğu söz konusu olmaz.

Cevap

Vergi ehliyeti hak ehliyetine dayandığı için mükellefiyet kısıtlı kişi adına tesis edilir, ancak ödenmeyen vergi borçlarından kanuni temsilcinin ikincil (fer'i) sorumluluğu mevcuttur.
Vergi Usul Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca, mükellefiyet için kanuni ehliyet (fiil ehliyeti) şart değildir. Bu nedenle mükellefiyet kısıtlı olan asıl hak sahibi adına tesis edilir. Ancak aynı kanunun 1010. maddesi, bu kişilerin vergi ödevlerinin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirilmesini öngörür. Eğer temsilci bu ödevleri yapmazsa ve vergi aslı mükellefin varlığından alınamazsa, temsilci kendi mal varlığıyla fer'i (ikincil) olarak sorumlu olur.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi ehliyetinin tespiti
Vergi ehliyeti için medeni hakları kullanma ehliyeti (fiil ehliyeti) şart değildir.
VUKVUK Madde 99 uyarınca mükellefiyet, geliri elde eden ve hak ehliyeti olan kısıtlı adına tesis edilir.
2
Temsil türünün ve ödevlerin belirlenmesi
Vasi, kanuni temsilci sıfatıyla vergi ödevlerini yerine getirmekle yükümlüdür.
VUKVUK Madde 1010 uyarınca kısıtlıların ödevleri kanuni temsilcileri tarafından yerine getirilir.
3
Sorumluluk ve tahsilat sırasının analizi
Vergi borcu önce mükellefin varlığından, alınamazsa temsilcinin varlığından tahsil edilir.
Kanuni temsilcinin sorumluluğu fer'i (ikincil) niteliktedir; temsilci ödediği tutar için mükellefe rücu edebilir.

Anahtar Kavram

Vergi Ehliyeti ve Kanuni Temsilcinin Sorumluluğu
Bu soruyu puanla