Ekonomik büyümeyi teşvik etmek amacıyla uygulanan mali araçlar, özel kesim yatırımlarının sermaye maliyetini düşürerek firmaların yatırım kararlarını etkiler. Bu kapsamda devletin tahsil etmekten vazgeçtiği kamu gelirleri olarak tanımlanan 'vergi harcamaları' (vergi muafiyeti, vergi istisnası, yatırım indirimi vb.) yaygın olarak kullanılmaktadır.
Buna göre, yatırımları teşvik eden mali araçların niteliği ve firmalara sağladığı finansal avantajlar dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AArz yönlü iktisat politikaları çerçevesinde uygulanan vergi istisna ve muafiyetlerinin temel amacı, firmaların maliyetlerini düşürmekten ziyade toplam talebi canlandırarak kısa vadeli büyümeyi sağlamaktır.
- BYatırım teşvik belgelerine bağlanan vergi avantajları, esas itibarıyla piyasadaki kaynak tahsisinde etkinliği sağlamaktan ziyade, kişisel gelir dağılımında adaleti sağlamaya yönelik sosyal bir mali müdahaledir.
- Hızlandırılmış amortisman yöntemi firmalara faizsiz bir kredi gibi işleyerek vergi ertelemesi (zamanlama avantajı) sunarken; yatırım indirimi, kalıcı bir vergi tasarrufu sağlayarak sermayenin marjinal maliyetini doğrudan düşürür.Cevap
- DVergi harcaması kavramı, devletin yatırımları artırmak amacıyla topladığı vergi gelirlerini doğrudan altyapı ve Ar-Ge gibi fiziki veya beşeri sermaye yatırımlarına harcaması işlemini ifade eder.
- EMerkez Bankasının zorunlu karşılık oranlarını ve politika faizini düşürerek firmaların krediye erişimini kolaylaştırması, yatırımları teşvik amacıyla kullanılan en yaygın vergi harcaması türüdür.
Cevap
Hızlandırılmış amortisman yönteminin firmalara vergi ertelemesi (zamanlama avantajı) sunarken, yatırım indiriminin doğrudan kalıcı bir vergi tasarrufu sağlayarak sermayenin marjinal maliyetini düşürdüğünü ifade eden seçenektir.
Vergi harcamaları kapsamında uygulanan hızlandırılmış amortisman, yatırım tutarının büyük kısmının ilk yıllarda gider yazılmasına imkân tanıyarak firmanın vergi yükünü ileriki yıllara öteler. Bu durum firma için faizsiz bir finansman (vergi ertelemesi) niteliğindedir. Öte yandan yatırım indirimi, yatırım tutarının belirli bir yüzdesinin vergi matrahından indirilmesi işlemidir ve firmanın ödeyeceği toplam vergi miktarını kalıcı olarak azaltarak sermayenin marjinal maliyetini doğrudan aşağı çeker. Dolayısıyla aralarındaki temel fark, sağlanan avantajın zamanlaması ve niteliğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vergi Harcamaları ve Yatırım Teşviklerinin Finansal Etkileri (Zamanlama Farklılıkları)