Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKamu Tercihi Teorisi, Anayasal İktisat ve Maliye Politikası

Geleneksel optimal vergileme teorisi, etkinsizliği (dar dara kaybını) en aza indirmek ve tarafsızlığı sağlamak için vergi tabanının olabildiğince geniş tutulmasını savunur. Ancak bir maliye teorisyeni, anayasal düzeyde yapılacak bir reformla hükümetin geniş tabanlı vergiler salma yetkisinin kasten sınırlandırılması ve daha dar, parçalı vergi tabanlarına mecbur bırakılması gerektiğini ileri sürmektedir. Bu teorisyene göre, vergi sisteminde kasten bir "etkinsizlik" yaratmak, siyasal iktidarın vergi gelirlerini maksimize etme güdüsünü kırmak ve vatandaşların uzun dönemli refahını korumak için elzemdir.

Buna göre, geleneksel vergi teorisiyle açıkça çelişen bu kısıtlayıcı önerinin dayandığı temel kavramsal çerçeve aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Brennan ve Buchanan'ın, geliri maksimize etme eğilimindeki devleti anayasal kurallarla dizginlemeyi amaçlayan "Leviathan" modeliCevap
  2. B
    Niskanen'in, bürokratların kendi faydalarını artırmak için bütçeyi toplumsal optimumun ötesine taşıdığını savunan bürokrasi modeli
  3. C
    Puviani'nin, yöneticilerin kamu harcamalarının maliyetini gizleyerek seçmen rızasını ürettiğini ileri sürdüğü mali aldanma hipotezi
  4. D
    Arz yönlü iktisadın, vergi oranlarındaki indirimin üretimi teşvik ederek toplam refahı artıracağını savunan Laffer eğrisi analizi
  5. E
    Keynesyen yaklaşımın, ekonomik dalgalanmalara karşı vergi esnekliğini savunan otomatik istikrar sağlayıcı mekanizması

Cevap

Brennan ve Buchanan'ın, geliri maksimize etme eğilimindeki devleti anayasal kurallarla dizginlemeyi amaçlayan "Leviathan" modeli
Brennan ve Buchanan tarafından Anayasal İktisat çerçevesinde geliştirilen 'Leviathan Hükümet' hipotezi, devleti tıpkı bir tekelci firma gibi kendi vergi gelirlerini maksimize etmeye çalışan doymak bilmez bir yapı (Leviathan) olarak tanımlar. Bu modele göre, geleneksel vergi teorisinin önerdiği 'geniş ve tarafsız vergi tabanı', Leviathan'a vatandaşları sömürmesi için devasa bir alan yaratır. Bu tehlikeyi önlemek için, anayasal mali kurallarla devletin vergi tabanı kasten daraltılmalı ve parçalanmalıdır. Bu durum ekonomik olarak 'etkinsiz' görünse de, siyasi gücü dizginlemek adına uzun vadede rasyonel ve gereklidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki temel ikilemi analiz et
Geleneksel teori 'geniş taban = etkinlik' derken, sorudaki teorisyen kasten 'dar taban = etkinsizlik' önermektedir.
Teorisyenin amacının ekonomik etkinlik değil, devletin vergi toplama kapasitesini sınırlamak olduğu anlaşılır.
2
Devletin vergi gelirlerini maksimize eden bir güç olarak tanımlandığı teorik çerçeveyi belirle
Devleti doymak bilmez, gelirini maksimize etmeye çalışan bir yapı olarak gören yaklaşım 'Leviathan Hükümet' modelidir.
Geoffrey Brennan ve James M. Buchanan, kamu tercihi teorisinin bir uzantısı olan Anayasal İktisat çerçevesinde bu modeli geliştirmiştir.
3
Leviathan modelinin politika önerisini sorudaki durumla eşleştir
Leviathan modeline göre, devleti sınırlandırmanın tek yolu anayasal mali kurallar koymaktır. Vergi tabanının dar tutulması, devletin sömürü alanını kısıtlar.
Bu örtüşme, doğru yanıtın Brennan ve Buchanan'ın Leviathan modeli olduğunu kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Anayasal İktisat, Leviathan Modeli ve Vergi Tabanı Kısıtlamaları
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Tercihi Teorisi, Anayasal İktisat ve Maliye Politikası

Bu konudan daha fazla soru