1786 yılında William Pitt tarafından İngiltere'de kurulan ve Dr. Richard Price'ın bileşik faiz kuramına dayanan "otomatik amortisman sandığı" uygulaması, başlangıçta borçların geometrik bir hızla tasfiye edileceği inancıyla büyük bir başarı olarak görülmüştür. Ancak bu sistem, özellikle savaş dönemlerinde ciddi eleştirilere maruz kalmış ve 19. yüzyılın ilk çeyreğinde terk edilmiştir. Bu sistemin başarısızlığa uğramasının ve iktisat literatüründe temel eleştiri odağı haline gelmesinin ana nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Bütçenin açık verdiği dönemlerde dahi sandığı işletebilmek için daha yüksek faizle borçlanılması ve bu durumun net borç yükünü reel olarak artırmasıCevap
- BSandıkta biriken fonların piyasadaki tahvil fiyatlarını aşırı yükselterek devletin geri alım maliyetlerini katlanılamaz seviyeye ulaştırması
- CSandığın yalnızca kısa vadeli (dalgalı) borçların itfası için kullanılmasına izin verilmesi, uzun vadeli borçların kapsam dışı bırakılması
- DTahvil sahiplerinin anapara ödemelerini nakit olarak almak yerine düşük faizli yeni tahvillerle değişime zorlanması
- EEkonomik daralma dönemlerinde sandık kaynaklarının zorunlu olarak moratoryum ilanını finanse etmek amacıyla bütçeye aktarılması
Cevap
Bütçe açığı varken sandığı finanse etmek için daha yüksek maliyetle borçlanılması, sistemin terk edilmesinin temel nedenidir.
Otomatik amortisman sandığı uygulaması, Dr. Price'ın bileşik faiz kuramına dayanarak borcun kendiliğinden (otomatik) bitmesini hedefler. Ancak bütçe açığı varken bu fona kaynak ayırmak için yeniden borçlanmak gerekir. Eğer yeni borçlanmanın faizi, itfa edilen borcun faizinden yüksekse, devlet 'borcu borçla ve daha pahalıya' kapatmış olur. Bu durum Napolyon Savaşları sırasında İngiltere'de yaşanmış ve sistemin borç yükünü azaltmak yerine artırdığı görülerek uygulamadan vazgeçilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Otomatik Amortisman Sandığı ve Borçlanma Paradoksu
Tahmini Süre:1m 30s