Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkı ve Uygulamaları

Osmanlı Devleti'nde bütçe hakkının gelişim sürecinde; devletin gelir ve giderlerinin her yıl bir bütçede (mizan-ı mahsusa) gösterilmesi, bütçenin düzenli olarak hazırlanması ve kamuoyuna ilan edilmesi gerekliliğini ilk kez açıkça bir hüküm olarak öngören belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sened-i İttifak
  2. B
    Tanzimat Fermanı
  3. Islahat FermanıCevap
  4. D
    Kanun-i Esasi
  5. E
    Tarhuncu Layihası

Cevap

Osmanlı Devleti'nde bütçenin her yıl düzenli hazırlanmasını ve ilan edilmesini öngören belge Islahat Fermanı'dır.
Islahat Fermanı (18561856), Osmanlı mali tarihinde bütçeleme ilkeleri açısından kritik bir belge olup, bütçenin her yıl düzenli olarak hazırlanmasını ve kamuoyuna açıklanmasını (teşhirini) açık bir hükümle zorunlu kılarak şeffaflık ilkesinin temelini atmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı mali tarihindeki temel belgelerin bütçeye ilişkin içeriklerini karşılaştırın.
Tanzimat Fermanı (18391839) vergi odaklıyken, Islahat Fermanı (18561856) bütçe hazırlama ve ilan usulüne odaklanmıştır.
Belgelerin getirdiği hukuki yenilikleri birbirinden ayırmak doğru sonuca ulaşmak için gereklidir.
2
18561856 Islahat Fermanı'nın ilgili maddesini inceleyin.
Fermanın 10.10. maddesinde bütçenin yıllık tanzim edilmesi ve ilan edilmesi (teşhiri) açıkça belirtilmiştir.
Bu hüküm, modern anlamda şeffaflık ve bütçe periyodikliği ilkelerinin Osmanlı'daki ilk yasal dayanaklarından biridir.

Anahtar Kavram

Osmanlı'da Modern Bütçeleme Süreci
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla