Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorEnflasyonun Gelir Dağılımına Etkisi

Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan yıllık makroekonomik değerlendirme raporunda; cari yılda gerçekleşen enflasyon oranının hedeflenenin çok üzerinde olduğu, buna karşılık kişisel gelir vergisi tarifesinin yıl başında belirlenen nominal dilimlerle uygulandığı (güncellenmediği) ve iç borçlanma stratejisinde ağırlıklı olarak hanehalklarına ihraç edilen on yıl vadeli sabit kuponlu tahvillerin kullanıldığı belirtilmiştir. Raporun sonuç bölümünde, bu mali tercihlerin bir araya gelmesiyle milli gelir pastasında fonksiyonel ve kişisel dağılımın geniş halk kesimleri aleyhine ciddi ölçüde farklılaştığı vurgulanmıştır.

Bu makroekonomik ve mali veriler ışığında, ekonomideki bölüşüm ilişkilerinde ortaya çıkan yapısal değişimin ve refah kaybının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Maaş zammı alan ücretlilerin nominal gelir artışlarının 'mali sürüklenme' ile devlete aktarılarak harcanabilir reel gelirlerini eritmesi ve eşzamanlı olarak beklenmeyen enflasyonun sabit kuponlu tahvillerde yarattığı 'enflasyon vergisi' yoluyla tasarruf sahiplerinden net borçlu konumundaki devlete servet transferi sağlamasıCevap
  2. B
    Artan oranlı tarifenin enflasyon ortamında otomatik istikrar sağlayıcı olarak çalışmasının özel yatırımları dışlaması (crowding-out) ve uzun vadeli borçlanmanın piyasa faizlerini yukarı çekerek gelir dağılımından çok kaynak tahsisinde etkinsizlik yaratması
  3. C
    Beklenmeyen enflasyon karşısında devletin iç borçlanma faiz yükünün reel olarak artması sonucu, toplanan artan oranlı vergilerin doğrudan tahvil yatırımcılarına aktarılmasıyla kişisel gelir dağılımının yüksek gelir grupları lehine bozulması
  4. D
    Vergi dilimlerinin güncellenmemesi nedeniyle enflasyonist ortamda vergi tahsilatında yaşanan gecikmelerin (Olivera-Tanzi etkisi) bütçe açıklarını artırması ve bu açıkların tahvil ihracıyla kapatılmasının mali sürüklenmeyi engellemesi
  5. E
    Uygulanan bu politika setinin arz yönlü iktisat yaklaşımıyla uyumlu biçimde, marjinal vergi oranlarındaki zımni artışlar aracılığıyla ücretli kesimin emek arzını teşvik ederek büyümeyi hızlandırması ancak bölüşümü ikinci plana atması

Cevap

Doğru seçenek, ücretlilerin enflasyon karşısında mali sürüklenmeye maruz kalmasını ve tahvil sahiplerinin enflasyon vergisi ile devlete servet transfer etmesini birleştiren açıklamadır.
Verilen senaryoda devlet iki farklı kanal üzerinden gelir dağılımını sabit gelirliler aleyhine bozmaktadır. Birincisi; vergi tarifesinin enflasyona endekslenmemesi nedeniyle, sadece enflasyon kadar nominal zam alan ücretlilerin üst vergi dilimine girerek reel harcanabilir gelirlerinin düşmesi (mali sürüklenme). İkincisi; devletin ihraç ettiği sabit kuponlu tahvillerin yüksek enflasyon karşısında reel getirisinin eksiye düşmesi ve borç veren tasarruf sahibinden borçlu devlete doğru bir enflasyon vergisi mekanizması işlemesidir. Doğru ifade bu iki dinamiği eksiksiz şekilde sentezlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi dilimlerinin sabit kalmasının (güncellenmemesi) etkisini analiz et.
Enflasyon oranında zam alan ücretliler, nominal gelirleri arttığı için daha yüksek vergi dilimlerine girerler. Bu durum (mali sürüklenme), harcanabilir reel gelirlerinin enflasyon oranından daha fazla düşmesine neden olur.
Gelir dağılımında ücretliler (emek faktörü) aleyhine bozulmanın vergi sisteminden kaynaklanan ilk ayağını belirlemek.
2
Sabit kuponlu iç borçlanma senetlerinin beklenmeyen enflasyon karşısındaki durumunu analiz et.
Beklenmeyen yüksek enflasyon, nominal faizi sabit olan tahvillerin reel getirisini eritir (negatif reel faiz). Bu durum borç verenden (hanehalkı tasarrufçusu) borç alana (Devlet) doğru gizli bir servet transferi yaratır.
Maliye politikasının borçlanma aracı üzerinden yarattığı bölüşüm şokunu ('enflasyon vergisi' kavramını) tespit etmek.
3
Her iki mekanizmayı fonksiyonel ve kişisel gelir dağılımı bağlamında sentezle.
Devlet hem vergi (mali sürüklenme) hem de borçlanma (enflasyon vergisi) yoluyla sabit gelirlilerin ve tasarruf sahiplerinin reel satın alma gücünü kendine transfer etmiştir.
Raporda belirtilen geniş halk kesimleri aleyhine yaşanan bozulmanın nihai ve kapsayıcı makroekonomik nedenini ortaya koymak.

Anahtar Kavram

Mali Sürüklenme ve Enflasyon Vergisi Mekanizmaları
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyonun Gelir Dağılımına Etkisi

Bu konudan daha fazla soru