Soru

Zorluk: ZorGini Katsayısı ve Diğer Eşitsizlik Ölçütleri

Z ülkesinde yürürlüğe giren makroekonomik reformlar sonrasında, ulusal gelirden emeğin aldığı payın sermaye, rant ve faiz gelirlerine kıyasla oransal olarak artış gösterdiği istatistik kurumlarınca raporlanmıştır. Buna karşın, aynı döneme ait hanehalkı bütçe anketleri incelendiğinde Lorenz Eğrisi'nin Tam Eşitlik Doğrusu'ndan belirgin bir biçimde uzaklaştığı tespit edilmiştir.

Bu durumun Gini Katsayısı ve gelir dağılımı türleri bağlamındaki teorik açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Emeğin toplam payının artması fonksiyonel gelir dağılımında iyileşmeye işaret ederken; Gini Katsayısı'nın 1'e yaklaşması kişisel gelir dağılımındaki eşitsizliğin derinleştiğini göstermektedir.Cevap
  2. B
    Lorenz Eğrisi'nin konum değiştirmesi fonksiyonel gelir dağılımının bozulduğunun kanıtı olup, Gini Katsayısı'nın sıfıra yaklaşmasıyla kişisel gelir farklılıkları azalmıştır.
  3. C
    Emeğin milli gelirden aldığı payın artması doğrudan kişisel gelir dağılımını düzelttiğinden, Gini Katsayısı düşmüş ancak kaynak dağılımında etkinlik zedelenmiştir.
  4. D
    Lorenz Eğrisi'nin Tam Eşitlik Doğrusu'ndan uzaklaşması adaletli bir dağılımı yansıtırken, Gini Katsayısı'nın 0,5'in altına inmesi sektörel dengesizliklerin giderildiğini kanıtlar.
  5. E
    Üretim faktörleri arasındaki dengenin emek lehine değişmesi kaynak tahsisinde etkinliği sağlarken, Gini Katsayısı'nın negatif değerler alması bölgesel eşitsizliklerin arttığını gösterir.

Cevap

Emeğin toplam payının artması fonksiyonel gelir dağılımında iyileşmeye işaret ederken; Gini Katsayısı'nın 1'e yaklaşması kişisel gelir dağılımındaki eşitsizliğin derinleştiğini göstermektedir.
Soruda tanımlanan durum, iktisatta gelir dağılımı analizlerinde karşılaşılabilecek teorik bir vakadır. Milli gelirin üretim faktörleri (emek, sermaye, doğa, müteşebbis) arasındaki paylaşımına 'fonksiyonel gelir dağılımı' denir. Metinde emeğin payının artması, fonksiyonel gelir dağılımının emek lehine iyileştiğini gösterir. Ancak bireylerin veya hanehalklarının faktör ayrımı yapılmaksızın gelirden aldıkları paya 'kişisel gelir dağılımı' denir ve ölçümünde Lorenz Eğrisi ile Gini Katsayısı kullanılır. Lorenz Eğrisi'nin Tam Eşitlik Doğrusu'ndan (45 derecelik diyagonal çizgi) uzaklaşması, gelirin belirli ellerde toplandığını, yani kişisel eşitsizliğin arttığını kanıtlar. Bu geometrik uzaklaşma, matematiksel olarak Gini Katsayısı'nın (0 tam eşitlik, 1 tam eşitsizlik) 1 değerine doğru yaklaşması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla, bir yanda fonksiyonel iyileşme varken diğer yanda kişisel gelir dağılımı bozulmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Emeğin payının artmasının hangi gelir dağılımı türünü etkilediğini belirlemek.
Emek, sermaye, rant ve faiz gibi üretim faktörlerinin milli gelirden aldığı payı inceleyen analiz 'fonksiyonel gelir dağılımı'dır. Emeğin payının artması bu dağılımda iyileşme demektir.
Gelir dağılımı türlerinin (fonksiyonel, kişisel, bölgesel, sektörel) kavramsal ayrımlarını doğru yapmak, çelişkili gibi görünen durumu çözmenin ilk adımıdır.
2
Lorenz Eğrisi'nin Tam Eşitlik Doğrusu'ndan uzaklaşmasının matematiksel anlamını çözümlemek.
Lorenz Eğrisi 'kişisel gelir dağılımı'nı ölçer. Eğrinin Tam Eşitlik Doğrusu'ndan (45 derecelik doğru) uzaklaşması, toplumdaki gelir adaletsizliğinin arttığı anlamına gelir.
Lorenz Eğrisi üzerindeki geometrik hareketlerin ekonomik karşılığını bilmek gerekir.
3
Bulguları Gini Katsayısı ile ilişkilendirerek nihai sonuca ulaşmak.
Eşitsizliğin artması, 0 ile 1 arasında değer alan Gini Katsayısı'nın büyüyerek 1'e doğru yaklaşması demektir.
Gini katsayısı, Lorenz eğrisi ile tam eşitlik doğrusu arasında kalan alanın hesaplanmasıyla bulunur ve kişisel eşitsizliğin sayısal göstergesidir.

Anahtar Kavram

Fonksiyonel ve Kişisel Gelir Dağılımı Ayrımı ile Lorenz Eğrisi Yorumlaması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla