Devletin 'fiskus' (özel hukuk kişisi) sıfatıyla hareket ederek elde ettiği mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), vergi ve benzeri kamu hukuku gelirlerinden temel yapısal farklar göstermektedir. Bu gelir türü, devletin egemenlik gücünü (imperium) kullanmadan, piyasa aktörü gibi hareket ederek elde ettiği gelirleri kapsar.
Buna göre, mülk ve teşebbüs gelirlerinin iktisadi ve hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- ABu gelirlerin miktarının belirlenmesinde 'mali güç ilkesi' temel alınarak dikey adaletin sağlanması ve servetin yeniden dağıtılması amaçlanır.
- Devlet ile birey arasındaki hukuki ilişki, kamu hukuku hiyerarşisinden ziyade, tarafların irade serbestisine dayanan bir özel hukuk sözleşmesi mahiyetindedir.Cevap
- CBu gelirlerin tahsili sürecinde doğan uyuşmazlıklar, kamu geliri niteliği ağır bastığı için idari yargı mercilerinde (vergi mahkemeleri) çözümlenir.
- DMülk ve teşebbüs gelirleri, devletin egemenlik hakkına dayanarak tek taraflı belirlediği 'parafiskal gelirler' gibi zorunlu bir ekonomik katılım payıdır.
- EBu gelirler, harç ve resimlerde olduğu gibi devletin sunduğu belirli bir kamu hizmeti karşılığında kanunla maktu olarak belirlenen bir kamusal bedeldir.
Cevap
Devlet ile birey arasındaki hukuki ilişki, kamu hukuku hiyerarşisinden ziyade, tarafların irade serbestisine dayanan bir özel hukuk sözleşmesi mahiyetindedir.
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin kamu gücünü kullanmadan, bir piyasa aktörü (fiskus) gibi hareket ederek elde ettiği gelirlerdir. Bu nedenle devlet ile birey arasındaki ilişki bir üst-alt ilişkisi (hiyerarşi) değil, tarafların eşitliği ve irade serbestisine dayanan bir özel hukuk sözleşmesi ilişkisidir. Bu gelirin miktarını piyasa şartları (fiyat) belirler ve uyuşmazlıklar adli yargıda görülür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fiskus (Özel Hukuk Kişisi) sıfatıyla elde edilen Özel Hukuk Gelirleri