Soru

Zorluk: ZorBağışlar ve Yardımlar

Kamu gelirlerinin sınıflandırılmasında 'bağış ve yardımlar', devletin egemenlik gücüne dayalı olmayan (iradi) gelirler grubunda yer almaktadır. Bu niteliği ile bağışlar, diğer birçok vergi dışı gelirden yapısal olarak ayrılmaktadır.

Buna göre; bağış ve yardımları harç, resim ve şerefiye gibi diğer kamu hukuku gelirlerinden ayıran temel hukuki ve ekonomik fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ödemenin tamamen gönüllülük esasına dayanması ve karşılığında doğrudan, özel bir kamu hizmetinden yararlanma şartının bulunmamasıCevap
  2. B
    Bireylerin veya kurumların, sunulan bir kamu hizmetinden yararlanabilmek için kanunen ödemekle yükümlü olduğu, cebri nitelikteki bir bedel olması
  3. C
    Devletin bütçe açıklarını finanse etmek üzere geçici olarak başvurduğu, anapara ve faiz ödemesi içeren olağanüstü bir gelir türü olması
  4. D
    Kamu yatırımları nedeniyle taşınmazların değerinde meydana gelen artış karşılığında mülk sahiplerinden zorunlu olarak tahsil edilen bir bedel olması
  5. E
    Belirli bir kamu hizmetinin maliyetini finanse etmek amacıyla, o hizmetten yararlananlardan alınan ve yarı-cebri nitelik taşıyan bir gelir olması

Cevap

Ödemenin tamamen gönüllülük esasına dayanması ve karşılığında doğrudan, özel bir kamu hizmetinden yararlanma şartının bulunmaması
Doğru cevap olan ifade, bağışların mali literatürdeki iki temel ayırt edici özelliğini (iradi/gönüllü olması ve karşılıksız olması) bir arada sunmaktadır. Harç, resim ve şerefiye gibi gelirler devletin egemenlik gücüne dayalı (cebri) ve belirli bir hizmet veya fayda karşılığında alınırken; bağışlar bu unsurları barındırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Bağış ve yardımların hukuki niteliğini analiz etmek.
Bağış ve yardımlar, devletin egemenlik gücüne (zorlama yetkisine) dayanmadan, kişilerin kendi istekleriyle yaptıkları 'iradi' ödemelerdir.
Diğer vergi dışı gelirlerin (harç, şerefiye, resim) aksine bağışlarda kanuni bir zorunluluk yoktur.
2
Bağış ve yardımların ekonomik karşılık ilişkisini değerlendirmek.
Bağışlar karşılıksız gelirlerdir; yani bağışı yapan kişi karşılığında kendisine özel bir hizmet sunulmasını talep etme hakkına sahip değildir.
Harçlarda hizmet karşılığı, şerefiyelerde ise yatırım karşılığı değer artışı esastır; bağışlar bu tür bir karşılık ilişkisinden bağımsızdır.
3
Diğer gelir türleri ile karşılaştırma yaparak ayrımı netleştirmek.
Cebri (zorunlu) olmayan ve karşılığında spesifik bir fayda sağlanmayan tek unsur bağış ve yardımlardır.
Doğru tanıma ulaşmak için hem 'iradi olma' hem de 'karşılıksız olma' kriterlerinin birlikte sağlanması gerekir.

Anahtar Kavram

Bağışlar ve Yardımların İradi ve Karşılıksız Niteliği
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla