Anayasal İktisat (Constitutional Economics) perspektifinden bakıldığında; 'kurallar' (rules) ile 'hamleler' (moves) arasında yapılan ayrım, siyasal sürecin analizinde merkezi bir öneme sahiptir. James Buchanan ve Gordon Tullock'un yaklaşımları çerçevesinde düşünüldüğünde, kuralların belirlendiği "anayasal aşama" ile bu kurallar içerisinde kararların alındığı "post-anayasal aşama" arasındaki temel yapısal fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Anayasal aşamada kuralların oy birliği veya geniş mutabakatla seçilmesi, post-anayasal aşamada ise bu kurallar kısıtı altında siyasal rekabetin ve çıkar maksimizasyonunun gerçekleşmesidir.Cevap
- BAnayasal aşamada devletin Leviathan karakteri sergilemesi, post-anayasal aşamada ise devletin piyasa başarısızlıklarını gideren tarafsız bir hakem rolüne bürünmesidir.
- CAnayasal aşamanın sadece normatif değer yargılarını içermesi, post-anayasal aşamanın ise tamamen pozitif iktisat kurallarına göre işleyen mekanik bir süreç olmasıdır.
- DAnayasal aşamada bürokratik bütçe maksimizasyonunun hedeflenmesi, post-anayasal aşamada ise siyasi oy ticareti (logrolling) ile kamu harcamalarının belirlenmesidir.
- EAnayasal aşamanın dışsal maliyetleri maksimize etmesi, post-anayasal aşamanın ise karar alma maliyetlerini sıfıra indirerek hızlı karar almayı sağlamasıdır.
Cevap
Anayasal aşamada kuralların oy birliği (veya geniş mutabakat) ile seçilmesi, post-anayasal aşamada ise bu kurallar kısıtı altında siyasal rekabetin ve çıkar maksimizasyonunun gerçekleşmesidir.
Anayasal İktisat yaklaşımının temelinde, toplumsal yaşamın uzun vadeli 'oyun kurallarının' (anayasanın) belirlendiği aşama ile bu kurallar çerçevesinde günlük siyasi ve ekonomik tercihlerin yapıldığı aşama arasındaki ayrım yatar. James Buchanan ve Gordon Tullock'a göre, anayasal düzeyde bireyler gelecekteki konumlarını tam bilmedikleri için (belirsizlik perdesi) herkesin yararına olan genel kurallar üzerinde oy birliğiyle anlaşabilirler. Post-anayasal düzeyde ise bu kuralların çizdiği sınırlar içinde siyasal aktörler kendi özel çıkarlarını maksimize ederler. Doğru seçenek bu iki aşamalı yapıyı ve aralarındaki farkı tam olarak açıklamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kurallar ve Hamleler Ayrımı (Anayasal Seçim)
Daha Fazla Pratik
Anayasal İktisat bağlamında Brennan ve Buchanan'ın 'Vergilendirme Gücü' (Leviathan) modelindeki mali kısıtlamaları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s