Soru

Zorluk: OrtaAnayasal İktisat Yaklaşımı

Anayasal İktisat (Constitutional Economics) perspektifinden bakıldığında; 'kurallar' (rules) ile 'hamleler' (moves) arasında yapılan ayrım, siyasal sürecin analizinde merkezi bir öneme sahiptir. James Buchanan ve Gordon Tullock'un yaklaşımları çerçevesinde düşünüldüğünde, kuralların belirlendiği "anayasal aşama" ile bu kurallar içerisinde kararların alındığı "post-anayasal aşama" arasındaki temel yapısal fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasal aşamada kuralların oy birliği veya geniş mutabakatla seçilmesi, post-anayasal aşamada ise bu kurallar kısıtı altında siyasal rekabetin ve çıkar maksimizasyonunun gerçekleşmesidir.Cevap
  2. B
    Anayasal aşamada devletin Leviathan karakteri sergilemesi, post-anayasal aşamada ise devletin piyasa başarısızlıklarını gideren tarafsız bir hakem rolüne bürünmesidir.
  3. C
    Anayasal aşamanın sadece normatif değer yargılarını içermesi, post-anayasal aşamanın ise tamamen pozitif iktisat kurallarına göre işleyen mekanik bir süreç olmasıdır.
  4. D
    Anayasal aşamada bürokratik bütçe maksimizasyonunun hedeflenmesi, post-anayasal aşamada ise siyasi oy ticareti (logrolling) ile kamu harcamalarının belirlenmesidir.
  5. E
    Anayasal aşamanın dışsal maliyetleri maksimize etmesi, post-anayasal aşamanın ise karar alma maliyetlerini sıfıra indirerek hızlı karar almayı sağlamasıdır.

Cevap

Anayasal aşamada kuralların oy birliği (veya geniş mutabakat) ile seçilmesi, post-anayasal aşamada ise bu kurallar kısıtı altında siyasal rekabetin ve çıkar maksimizasyonunun gerçekleşmesidir.
Anayasal İktisat yaklaşımının temelinde, toplumsal yaşamın uzun vadeli 'oyun kurallarının' (anayasanın) belirlendiği aşama ile bu kurallar çerçevesinde günlük siyasi ve ekonomik tercihlerin yapıldığı aşama arasındaki ayrım yatar. James Buchanan ve Gordon Tullock'a göre, anayasal düzeyde bireyler gelecekteki konumlarını tam bilmedikleri için (belirsizlik perdesi) herkesin yararına olan genel kurallar üzerinde oy birliğiyle anlaşabilirler. Post-anayasal düzeyde ise bu kuralların çizdiği sınırlar içinde siyasal aktörler kendi özel çıkarlarını maksimize ederler. Doğru seçenek bu iki aşamalı yapıyı ve aralarındaki farkı tam olarak açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal Ayrımı Belirle
Anayasal İktisat, siyaseti iki aşamalı bir oyun olarak görür: Kuralların seçimi ve kurallar altında oyunun oynanması.
Teorinin 'Kurallar vs. Hamleler' (Rules vs. Moves) ayrımını anlamak sorunun temelidir.
2
Anayasal Düzeyi Analiz Et
Anayasal düzeyde (Rules), 'belirsizlik perdesi' altında herkesin çıkarına olan genel ve tarafsız kurallar oy birliği ile seçilir.
Oy birliği kuralı, anayasal düzeyde bireylerin sömürülmesini engellemek için gereklidir.
3
Post-Anayasal Düzeyi Analiz Et
Post-anayasal düzeyde (Moves), belirlenmiş kurallar çerçevesinde bireyler ve gruplar kendi çıkarlarını maksimize etmeye çalışırlar.
Kurallar bir kez belirlendikten sonra, siyasal süreç bu kuralların belirlediği sınırlar içinde işler.

Anahtar Kavram

Kurallar ve Hamleler Ayrımı (Anayasal Seçim)

Daha Fazla Pratik

Anayasal İktisat bağlamında Brennan ve Buchanan'ın 'Vergilendirme Gücü' (Leviathan) modelindeki mali kısıtlamaları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla