Soru

Zorluk: ZorDışsallıklar Kavramı ve Türleri

Bir bölgede faaliyete geçen jeotermal enerji santrali, üretim süreci sonucunda ortaya çıkan atık sıcak suyu bir boru hattıyla çevredeki seralara ücretsiz olarak aktarmış ve bu durum seraların ısıtma giderlerini önemli ölçüde düşürerek kârlarını artırmıştır. Aynı dönemde, santralin çok sayıda nitelikli teknik personel istihdam etmesi bölgedeki teknik eleman arzının yetersiz kalmasına yol açmış; bu durum yerel iş gücü piyasasında ücretlerin yükselmesine ve bölgedeki diğer imalatçı firmaların üretim maliyetlerinde artış yaşamasına neden olmuştur.

Buna göre, jeotermal enerji santralinin sırasıyla seralar ve diğer imalatçı firmalar üzerinde yarattığı dışsallık türleri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Üretimden tüketime pozitif teknolojik dışsallık - Parasal dışsallık
  2. B
    Üretimden üretime pozitif teknolojik dışsallık - Üretimden üretime negatif teknolojik dışsallık
  3. Üretimden üretime pozitif teknolojik dışsallık - Parasal dışsallıkCevap
  4. D
    Parasal dışsallık - Üretimden üretime negatif teknolojik dışsallık
  5. E
    Üretimden üretime pozitif teknolojik dışsallık - Tüketimden tüketime negatif teknolojik dışsallık

Cevap

Jeotermal santralin seralar üzerindeki etkisi 'Üretimden üretime pozitif teknolojik dışsallık', imalatçı firmalar üzerindeki etkisi ise 'Parasal dışsallık' olarak tanımlanır.
Seralara sağlanan sıcak su, seraların üretim sürecinde doğrudan bir maliyet tasarrufu yaratarak üretim imkanlarını genişlettiği için 'üretimden üretime pozitif teknolojik dışsallık' oluşturur. Bölgedeki diğer imalatçıların maruz kaldığı maliyet artışı ise santralin yarattığı ek talep sonucu piyasa ücretlerindeki yükselmeden kaynaklanmaktadır. Fiyat mekanizması (ücretler) üzerinden gerçekleşen bu tür etkiler iktisat literatüründe 'parasal dışsallık' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci etkileşimi analiz etme
Santral (üretici) sıcak suyu seralara (üretici) vermektedir. Bu durum seraların üretim fonksiyonunu olumlu etkilediği için üretimden üretime pozitif dışsallıktır.
Dışsallığın kaynağı ve etkilenen tarafın her ikisi de üretim birimidir.
2
Dışsallığın niteliğini (teknolojik/parasal) belirleme
Sıcak su aktarımı doğrudan bir girdi avantajı sağlar; piyasa fiyatları dışında gerçekleşen bu etkileşim 'teknolojik' bir dışsallıktır.
Üretim fonksiyonu veya fayda düzeyi doğrudan etkilendiğinde dışsallık teknolojik karakterdedir.
3
İkinci etkileşimi analiz etme
Santralin iş gücü talebi nedeniyle ücretlerin yükselmesi, diğer firmaların maliyetlerini piyasa (fiyat) mekanizması üzerinden etkilemektedir.
Fiyatlar veya ücretler üzerinden gerçekleşen, birinin kârını azaltırken diğerinin gelirini artıran etkiler parasal dışsallıktır.

Anahtar Kavram

Teknolojik ve Parasal Dışsallık Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Parasal dışsallıklar ile teknolojik dışsallıkların kaynak tahsisi etkinliği (Pareto Etkinliği) üzerindeki farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla