Examkin

Soru

Zorluk: ZorVergilemede Adalet İlkesi (Yatay ve Dikey Adalet)

Maliye teorisindeki adalet anlayışına göre kurgulanan bir vergi sisteminde yer alan aşağıdaki iki uygulama dikkate alınmaktadır:

I. Yıllık 500.000500.000 TL ücret geliri (emek) elde eden bir mükellefin, aynı tutarda faiz geliri (sermaye) elde eden bir başka mükellefe göre daha az vergi ödemesi.
II. Yıllık 1.500.0001.500 .000 TL kira geliri elde eden bir mükellefin, yıllık 500.000500.000 TL kira geliri elde eden bir mükellefe göre daha yüksek oranda vergi ödemesi.

Bu uygulamalar sırasıyla vergilemede adaletin hangi boyutlarını ve bu boyutların tesisi için kullanılan hangi araçları örneklendirmektedir?

  1. I: Yatay Adalet (Ayırma İlkesi); II: Dikey Adalet (Artan Oranlılık)Cevap
  2. B
    I: Dikey Adalet (Ayırma İlkesi); II: Yatay Adalet (Artan Oranlılık)
  3. C
    I: Yatay Adalet (En Düşük Geçim İndirimi); II: Dikey Adalet (Ayırma İlkesi)
  4. D
    I: Dikey Adalet (Artan Oranlılık); II: Yatay Adalet (Ayırma İlkesi)
  5. E
    I: Yatay Adalet (Ayırma İlkesi); II: Dikey Adalet (En Düşük Geçim İndirimi)

Cevap

I: Yatay Adalet (Ayırma İlkesi); II: Dikey Adalet (Artan Oranlılık) olarak belirtilen seçenek doğrudur.
Vergilemede adalet, yatay ve dikey olmak üzere ikiye ayrılır. Yatay adalet, aynı durumda olanların aynı vergiyi ödemesidir; ancak gelirin kaynağı (emek vs. sermaye) ödeme gücünü farklılaştırdığı için emek lehine yapılan düzenleme (Ayırma İlkesi) yatay adaleti pekiştirir. Dikey adalet ise farklı gelir düzeyindekilerin farklı vergi yüklerine tabi olmasıdır; bunun en yaygın aracı ise artan oranlı vergi tarifeleridir.

Adım Adım Çözüm

1
I. maddedeki durumu analiz edin.
Yatay Adalet (Ayırma İlkesi)
Mükelleflerin gelir tutarları (500.000500.000 TL) aynıdır. 'Eşitlerin eşitliği' gereği aynı verginin alınması beklense de, emek gelirinin sermaye gelirine göre daha 'zahmetli' ve 'güvencesiz' olduğu kabul edilerek daha az vergilendirilmesi, yatay adaletin gerçek anlamda tesisi için kullanılan 'Ayırma İlkesi'dir.
2
II. maddedeki durumu analiz edin.
Dikey Adalet (Artan Oranlılık)
Mükelleflerin gelir düzeyleri farklıdır (500.000500.000 TL ve 1.500.0001.500.000 TL). 'Eşit olmayanların eşitsizliği' gereği, yüksek gelir elde edenin daha yüksek bir vergi oranına tabi tutularak (artan oranlılık) daha fazla fedakarlık yapması dikey adaleti sağlar.
3
Kavramları ve araçları eşleştirin.
I: Yatay/Ayırma - II: Dikey/Artan Oranlı
Elde edilen sonuçlar birleştirildiğinde doğru teorik çerçeve ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Vergilemede adalet ilkesinin yatay (eşitlerin eşitliği) ve dikey (farklıların eşitsizliği) boyutları ile bu boyutlara hizmet eden araçların (ayırma ilkesi ve artan oranlılık) ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Ayırma ilkesinin subjektif adalet ile olan ilişkisini ve artan oranlılığın dikey adalet üzerindeki etkisini derinleştirmek için vergi tarifesi türlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Vergilemede Adalet İlkesi (Yatay ve Dikey Adalet)

Bu konudan daha fazla soru