Kamu maliyesi literatüründe 'dometik gelirler' olarak da tanımlanan mülk ve teşebbüs gelirleri; devletin mülkiyetindeki taşınmazların kiralanması, işletilmesi veya Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) faaliyetleri sonucunda elde edilmektedir. Bu gelirler, devletin egemenlik gücüne (jus imperii) dayanarak elde ettiği cebri gelirlerden (vergi, resim, harç vb.) temel nitelikleri itibarıyla ayrılmaktadır.
Buna göre, mülk ve teşebbüs gelirlerinin hukuki rejim ve iktisadi mahiyeti dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ABu gelirlerin temelinde, devlet ile birey arasında belirli bir kamu hizmetinin maliyetini paylaşmaya dayanan 'hizmet karşılığı' ilişkisi yer alır.
- Bu gelirlerin elde edilme sürecinde devlet, egemenlik gücünü kullanmak yerine bir özel hukuk kişisi (fiscus) gibi hareket ederek 'yönetim/işletme hakkı'na (jus gestionis) dayanır.Cevap
- CBu gelirler, 'kanunilik ilkesi' gereği sadece dikey adaleti sağlamak amacıyla mükelleflerin mali gücü oranında ve karşılıksız olarak tahsil edilir.
- DBu gelirler, bütçe dengesinin bozulduğu durumlarda devletin geçici bir kaynak olarak başvurduğu, anapara ve faiz ödeme yükümlülüğü doğuran olağanüstü gelirlerdir.
- EBu gelirlerin dayanağını oluşturan devletin özel malları; kamu malları gibi devredilemez, haczedilemez ve zaman aşımıyla iktisap edilemez niteliktedir.
Cevap
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin egemenlik gücünü kullanmaksızın bir özel hukuk kişisi (fiscus) gibi hareket ederek elde ettiği gelirlerdir ve bu süreçte 'yönetim/işletme hakkı' (jus gestionis) esastır.
Doğru ifade, mülk ve teşebbüs gelirlerinin devletin egemenlik gücünü (jus imperii) kullanmadan, bir özel hukuk kişisi (fiscus) gibi hareket ederek 'yönetim/işletme hakkı'na (jus gestionis) dayalı olarak elde edildiğini belirtmektedir. Bu durum, mülk ve teşebbüs gelirlerini vergi, resim ve harç gibi kamu hukuku gelirlerinden ayıran en temel farktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fiscus ve Jus Gestionis Kavramları
Daha Fazla Pratik
Devletin 'Özel Malları' ile 'Kamu Malları' arasındaki farkları İdare Hukuku ve Maliye açısından karşılaştırarak bu konudaki bilgini derinleştirebilirsin.
Tahmini Süre:1m 30s