Soru

Zorluk: ZorTüzel Kişilerde ve Mirasçılarda Ceza Sorumluluğu

Bir sermaye şirketinin kanuni temsilcisi, 2024 hesap dönemine ilişkin vergi incelemesi devam ederken, şirketin yasal defter ve belgelerini inceleme elemanına ibraz etmeyerek 'gizleme' fiilini bizzat işlemiştir. Ancak inceleme raporu tamamlanıp vergi dairesine sunulmadan önce söz konusu kanuni temsilci vefat etmiştir. Şirket tüzel kişiliği ise faaliyetlerini sürdürmeye devam etmektedir.

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca, bu olay sonucunda ortaya çıkan vergi ziyaı cezası ve hürriyeti bağlayıcı ceza (hapis) sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Şirket tüzel kişiliği adına vergi ziyaı cezası kesilir; ancak cezaların şahsiliği ilkesi gereği kanuni temsilcinin vefatı nedeniyle hürriyeti bağlayıcı ceza için kamu davası açılamaz veya açılmışsa düşer.Cevap
  2. B
    Hem vergi ziyaı cezası hem de hürriyeti bağlayıcı ceza, kanuni temsilcinin mirasçılarına miras hisseleri oranında intikal eder ve onlardan tahsil edilir.
  3. C
    Kanuni temsilcinin ölümüyle birlikte şahsi kusur ortadan kalktığından, VUK Madde 372 uyarınca şirket adına kesilecek vergi ziyaı cezası da dahil olmak üzere tüm cezai işlemler düşer.
  4. D
    Vergi ziyaı cezası şirketten tahsil edilir; hürriyeti bağlayıcı ceza ise fiilin işlendiği dönemde şirkette pay sahibi olan ortaklara kusurları oranında paylaştırılır.
  5. E
    Hürriyeti bağlayıcı ceza adli para cezasına dönüştürülerek kanuni temsilcinin terekesinden tahsil edilir, şirket adına ise sadece usulsüzlük cezası kesilir.

Cevap

Şirket tüzel kişiliği adına vergi ziyaı cezası kesilirken, kanuni temsilcinin ölümü nedeniyle hürriyeti bağlayıcı ceza ortadan kalkar.
Vergi Usul Kanunu’nun 333. maddesi gereğince, tüzel kişilerin vergi kanunlarına aykırı fiilleri nedeniyle kesilecek vergi cezaları (vergi ziyaı cezası gibi) doğrudan tüzel kişi adına düzenlenir. Tüzel kişilik devam ettiği sürece, temsilcinin ölümü bu cezayı düşürmez. Öte yandan, hürriyeti bağlayıcı cezalar (hapis) ceza hukukunun temel ilkesi olan şahsilik gereği sadece fiili işleyen kişiye uygulanabilir ve VUK 372 ile TCK 64 uyarınca kişinin ölümüyle bu cezalar düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi ziyaı cezasının muhatabını belirlemek
VUK Madde 333 uyarınca tüzel kişilerin vergi kanunlarına aykırı hareketlerinden doğan vergi cezaları tüzel kişi adına kesilir.
İdari para cezası niteliğindeki vergi cezalarında sorumluluk tüzel kişiliğe aittir.
2
Ölüm halinin vergi cezaları üzerindeki etkisini değerlendirmek
VUK Madde 372 uyarınca ölüm halinde vergi cezası düşer; ancak bu durum vergi borçlusunun (şirketin) değil, temsilcinin ölümü olduğu için şirket adına kesilecek cezayı etkilemez.
Tüzel kişilik sona ermediği sürece onun adına kesilen cezalar varlığını korur.
3
Hürriyeti bağlayıcı cezanın (hapis) şahsiliğini analiz etmek
Kaçakçılık suçları için öngörülen hapis cezası bizzat fiili işleyene verilir ve failin ölümüyle (VUK 359 ve TCK 64) kamu davası düşer.
Ceza hukukunda suç ve cezaların şahsiliği ilkesi mutlaktır.

Anahtar Kavram

Tüzel Kişilerde Ceza Sorumluluğu ve Ölümün Cezalara Etkisi

Daha Fazla Pratik

Vergi Usul Kanunu 333 ve 372. maddelerin farkını pekiştirmek için, gerçek kişi mükellefin ölümü ile tüzel kişi temsilcisinin ölümü arasındaki farkları karşılaştıran sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla