Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Tercihi ve Politik Karar Alma Modelleri

Kamu tercihi teorisi kapsamında William Niskanen tarafından geliştirilen bütçe maksimizasyonu modeline göre; bürokratlar, yönettikleri birimin bütçesini toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu (TB=TCTB = TC) noktaya kadar genişletme eğilimindedirler.

Buna göre, Niskanen'in modelinde kamu hizmeti arzının sosyal bakımdan etkin üretim düzeyinin (MB=MCMB = MC) üzerinde gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kamu kesiminde aşırı üretim (arz) ve kaynak tahsisinde etkinsizlikCevap
  2. B
    Kamu harcamalarının milli gelir artışına bağlı olarak organik bir şekilde yükselmesi
  3. C
    Savaş ve doğal afet gibi dönemlerde harcamaların ani bir sıçrama yapması
  4. D
    Seçmenlerin, dolaylı vergiler nedeniyle kamu hizmetlerinin maliyetini olduğundan az algılaması
  5. E
    Fiyatlar genel düzeyindeki artış nedeniyle harcamaların sadece parasal olarak yükselmesi

Cevap

Kamu kesiminde aşırı üretim (arz) ve kaynak tahsisinde etkinsizlik
Niskanen'in modelinde bürokratlar, siyasi otorite (sponsor) ile olan bilgi asimetrisinden yararlanarak bütçeyi toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu (TB=TCTB=TC) noktaya kadar genişletirler. Sosyal açıdan etkin olan üretim düzeyi ise marjinal faydanın marjinal maliyete eşitlendiği (MB=MCMB=MC) noktadır. TB=TCTB=TC noktasındaki çıktı düzeyi, MB=MCMB=MC noktasından daha büyük olduğu için kamu kesiminde aşırı üretim ve kaynak tahsisinde etkinsizlik (israf) meydana gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Niskanen modelinin temel amacını belirle.
Bürokratların kendi faydalarını (güç, prestij, ek imkânlar) maksimize etmek için bütçe büyüklüğünü (TB=TCTB = TC) hedefledikleri saptanır.
Bürokratın kurumsal gücü ve prestiji genellikle yönettiği bütçenin büyüklüğü ile ilişkilidir.
2
Sosyal etkin düzey ile bürokratik dengeyi karşılaştır.
Sosyal etkin düzeyde MB=MCMB = MC (Marjinal Fayda = Marjinal Maliyet) iken, bürokratik dengede TB=TCTB = TC (Toplam Fayda = Toplam Maliyet) gerçekleşir.
Toplam değerlerin eşitlendiği çıktı düzeyi (QmaxQ_{max}), marjinal değerlerin eşitlendiği çıktı düzeyinin (Q∗Q^*) sağında yer alır.
3
Arz düzeyi üzerindeki sonucu analiz et.
Hizmet arzı sosyal optimumun üzerine çıkarak aşırı arz (over-provision) ve kaynak israfı oluşur.
Bürokrasi, siyasetçilerle olan bilgi asimetrisini kullanarak toplumsal ihtiyacın ötesinde bir bütçe elde etmektedir.

Anahtar Kavram

Niskanen'in Bütçe Maksimizasyonu Modeli ve Aşırı Arz
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Tercihi ve Politik Karar Alma Modelleri

Bu konudan daha fazla soru