Soru

Zorluk: ZorMusgrave ve Rostow Gelişme Aşamaları Yaklaşımı

Bir maliye politikası uzmanı, hazırladığı makroekonomik değerlendirme raporunda şu ifadelere yer vermiştir:

"Ülkemizde özel sektör, fiziki sermaye birikimi açısından belirli bir doygunluğa ulaşmış ve üretim kapasitesini büyük ölçüde artırmıştır. Ancak, endüstriyel büyümenin karmaşıklaşmasıyla birlikte piyasa başarısızlıklarının belirginleştiği alanlarda devletin düzenleyici ve tamamlayıcı rolüne daha fazla ihtiyaç duyulmaktadır. Önümüzdeki on yıllık dönemde devletin asli görevi; doğrudan üretici olmak yerine, piyasanın üretemediği pozitif dışsallık yayan beşerî sermayeyi güçlendirmek, ileri teknolojiye dayalı sağlık altyapısını kurmak ve ekonomik faaliyetlerin yarattığı çevresel maliyetleri gidermektir."

Uzmanın bu tespiti, Musgrave ve Rostow'un Gelişme Aşamaları Yaklaşımı bağlamında değerlendirildiğinde, ülkenin içinde bulunduğu aşama ve bu aşamadaki harcama dinamiği aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Kalkınmanın orta aşaması - Özel yatırımları tamamlayıcı nitelikteki eğitime ve sağlığa yönelik kamu harcamalarının artması ile piyasa dışsallıklarının giderilmesiCevap
  2. B
    Kalkınmanın ilk aşaması - Özel sektörün sermaye yetersizliği nedeniyle altyapı (sosyal sabit sermaye) yatırımlarının bütünüyle devlet tarafından üstlenilmesi
  3. C
    Kalkınmanın olgunluk aşaması - Yüksek gelir esnekliğine sahip refah programları ve sosyal güvenlik harcamalarının bütçe içindeki payının maksimize edilmesi
  4. D
    Kalkınmanın orta aşaması - Sosyal sarsıntılar sonrası artan vergi yüküne karşı toplumsal toleransın yükselmesiyle kamu harcamalarının kalıcı olarak yukarı doğru sıçraması
  5. E
    Kalkınmanın olgunluk aşaması - Emek-yoğun kamu sektöründe verimlilik artışının yavaş olmasına rağmen, özel sektörle rekabetçi ücret politikalarının maliyetleri artırması

Cevap

Uzmanın tespitleri, Musgrave ve Rostow'un teorisindeki 'kalkınmanın orta aşaması' özelliklerini yansıtmaktadır. Bu aşamada devlet, fiziki altyapıdan ziyade piyasa başarısızlıklarını gidermeye ve beşerî sermayeyi (eğitim, sağlık) desteklemeye odaklanır.
Musgrave ve Rostow'un Gelişme Aşamaları Yaklaşımı'na göre ekonomik kalkınmanın orta (gelişme) aşamasında, özel sektör fiziki sermaye birikimini belli ölçüde tamamlar ve altyapı yatırımları kamu üzerindeki baskısını yitirir. Bu aşamada kamu harcamalarının kompozisyonu değişerek, özel yatırımları tamamlayıcı nitelikteki eğitime, sağlığa (beşerî sermayeye) ve piyasa ekonomisinin karmaşıklaşması sonucu ortaya çıkan negatif dışsallıkları gidermeye yönelir. Paragrafta tam olarak bu dönüşüm ve orta aşamanın karakteristik harcama dinamiği vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Rapordaki temel vurguları analiz etmek.
Özel sektörün fiziki sermayede doygunluğa ulaştığı, devletin doğrudan üretici olmak yerine piyasa başarısızlıklarını gidermeye ve beşerî sermayeyi (eğitim, sağlık) güçlendirmeye yönelmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Soruda verilen makroekonomik bağlamın, teorideki hangi döneme denk düştüğünü saptayabilmek için gereklidir.
2
Musgrave ve Rostow'un Gelişme Aşamaları Yaklaşımı'ndaki evreleri hatırlamak.
İlk aşamada sosyal sabit sermaye (fiziki altyapı), orta aşamada beşerî sermaye ve piyasa başarısızlıkları, olgunluk aşamasında ise refah artışına bağlı olarak sosyal transfer harcamaları ağırlık kazanır.
Teorinin aşamaları ile harcama kompozisyonları arasındaki eşleşmeyi doğru kurgulamak için teorik çerçevenin bilinmesi şarttır.
3
Bulguları teorinin ilgili evresiyle eşleştirmek.
Beşerî sermayeye yönelik yatırımlar ve piyasa dışsallıklarının giderilmesi hedefleri, teoride doğrudan 'Kalkınmanın orta aşaması' ile örtüşmektedir.
Soru kökündeki analiz, harcamaların yön değiştirdiği spesifik geçiş dönemini sormaktadır.

Anahtar Kavram

Musgrave ve Rostow'un Gelişme Aşamaları Yaklaşımında Orta Aşama Dinamikleri
Bu soruyu puanla