Soru

Zorluk: OrtaAdam Smith'in Vergileme İlkeleri

Vergi idaresi tarafından gerçekleştirilen denetimlerin ve mükellefin iş yerindeki incelemelerin çok sık tekrarlanması, bu durumun mükellefi huzursuz ederek ticari faaliyetlerini aksatması ve nihayetinde üretimde bir yavaşlamaya neden olması; Adam Smith'in vergileme ilkelerinden hangisine öncelikle aykırılık teşkil eder?

  1. A
    Adalet (Eşitlik) İlkesi
  2. B
    Belirlilik İlkesi
  3. C
    Uygunluk İlkesi
  4. İktisadilik (Ucuzluk) İlkesiCevap
  5. E
    Tarafsızlık İlkesi

Cevap

İktisadilik (Ucuzluk) ilkesi, verginin toplanması sırasında mükellefin işine engel olunmamasını ve üretim kaybına yol açılmamasını gerektirdiğinden doğru cevaptır.
İktisadilik (Ucuzluk) ilkesi, vergi toplama maliyetinin minimize edilmesinin yanı sıra, vergi uygulamalarının halkın çalışma ve yatırım azmini kırmamasını da öngörür. Adam Smith, 'Ulusların Zenginliği' eserinde vergi memurlarının mükellefleri sık denetleyerek ticari faaliyetlerini aksatmasının, verginin topluma yüklediği görünmez bir maliyet olduğunu ve bu durumun iktisadilik ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki vaka analizini yapınız.
Vakada vergi denetimlerinin sıklığının ticari hayatı aksatması ve üretimi düşürmesi vurgulanmaktadır.
Bu durum, vergi sisteminin ekonomik verimlilik üzerindeki olumsuz dışsal maliyetini temsil eder.
2
Adam Smith'in İktisadilik (Economy) ilkesinin kapsamını hatırlayınız.
Smith'e göre bu ilke; sadece düşük tahsilat maliyetini değil, verginin mükellefi sanayiden soğutmaması ve memurların mükellefi gereksiz yere rahatsız (vexation) etmemesi gerektiğini de içerir.
Smith, vergi memurlarının 'odious examination' (rahatsız edici incelemeler) yapmasının üretimi baltalayacağını belirtmiştir.
3
Diğer ilkelerle karşılaştırma yaparak eleme yapınız.
Adalet ödeme gücüyle, belirlilik kuralların netliğiyle, uygunluk ise ödeme zamanıyla ilgilidir.
Ticari aksama ve üretim kaybı doğrudan İktisadilik ilkesinin ihlali kapsamına girer.

Anahtar Kavram

Adam Smith'in İktisadilik İlkesi (Dördüncü Kanon)
Bu soruyu puanla