Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Dış Borç Stokunun Yapısı ve Gelişimi

Türkiye'nin uluslararası piyasalarla olan finansal entegrasyonu derinleştikçe, yurtdışından sağlanan kaynakların niteliğinde ve borçluların sektörel dağılımında köklü yapısal değişimler yaşanmıştır.

Bu bağlamda, Türkiye'nin toplam dış yükümlülüklerinin bileşimi, alacaklı profili ve vade yapısındaki dönüşüm dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Uygulanan makroekonomik istikrar programları sonucunda, özel sektörün dış yükümlülükleri hızla tasfiye edilmiş ve toplam dış borç stoku içinde kamu sektörünün payı kesintisiz bir artış eğilimine girmiştir.
  2. B
    Uluslararası finansman standartları gereği yükümlülüklerin dış borç sayılabilmesi için paranın döviz cinsinden olması zorunlu olduğundan, yabancı yatırımcılara ihraç edilen Türk Lirası cinsi tahviller yalnızca iç borç stokuna dahil edilmektedir.
  3. Tarihsel süreçte ikili ve çok taraflı resmi kurumların dış finansman içindeki ağırlığı nispi olarak azalırken; tahvil ihraçları ve uluslararası ticari banka kredileri yoluyla özel alacaklıların stoka katkısı belirgin şekilde artmıştır.Cevap
  4. D
    Uluslararası tahvil piyasalarında merkezi yönetim adına doğrudan borçlanma ihaleleri düzenleme ve stratejik dış borç ödeme planlarını oluşturma yetkisi, Hazine'den ziyade münhasıran Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın sorumluluğundadır.
  5. E
    Kısa vadeli dış yükümlülüklerin tamamına yakını bütçe açıklarını anlık finanse etmek amacıyla Hazine tarafından üstlenilirken, reel sektörün uluslararası piyasalardan sağladığı kaynaklar istisnasız olarak uzun vadeli yatırım kredilerinden oluşmaktadır.

Cevap

Tarihsel süreçte ikili ve çok taraflı resmi kurumların dış finansman içindeki ağırlığı azalırken, tahvil ihraçları ve uluslararası ticari banka kredileri yoluyla özel alacaklıların payının artması yönündeki yapısal dönüşüm ifadesi doğrudur.
Türkiye'nin dış borçlanma tarihinde önceleri IMF, Dünya Bankası gibi çok taraflı kuruluşlar ile ikili resmi alacaklılar ağırlıktayken, küresel finansal sistemle entegrasyon sonucu uluslararası tahvil yatırımcıları ve ticari bankalar (özel alacaklılar) dış borç portföyünün en büyük parçasını oluşturmaya başlamıştır. Bu seçenek, alacaklı kompozisyonundaki tarihsel değişimi eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış borcun alacaklı profiline göre tarihsel gelişimini analiz etmek.
Eskiden devletlerarası (ikili) ve uluslararası kuruluşlar (çok taraflı) menşeli krediler yaygındı.
Bu kurumlar geçmişte kalkınma finansmanında ana kaynaktı ve piyasa bazlı borçlanma imkanları kısıtlıydı.
2
Finansal serbestleşme sonrası alacaklı yapısındaki değişimi incelemek.
Küresel piyasalara entegrasyonla birlikte tahvil ihraçları (Eurobond) ve uluslararası bankalardan sağlanan sendikasyon kredileri hız kazandı.
Özel sektörün uluslararası piyasalara doğrudan erişiminin açılması ve Hazine'nin piyasa bazlı enstrümanlara yönelmesi alacaklı profilini 'özel alacaklılar' lehine değiştirmiştir.
3
Vade ve sektörel borç dağılımı ile borç yönetimini değerlendirmek.
Özel sektör payı artmış, kısa vadeli borçlar büyük oranda özel sektör ticari kredilerinde yoğunlaşmış ve kamu borçlanma yetkisi Hazine uhdesinde toplanmıştır.
Bütçe finansmanı uzun vade gerektirdiğinden Hazine kısa vadeye yönelmez; ticaretin doğası gereği özel sektör kısa vadeli fonlama kullanır.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Dış Borç Profilinde Alacaklı, Borçlu ve Vade Yapısının Dönüşümü
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Dış Borç Stokunun Yapısı ve Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru