Soru

Zorluk: ZorDevletin Kaynak Tahsisi (Allocation) Fonksiyonu

Musgrave'in maliye fonksiyonları ayrımında 'kaynak tahsisi' (allocation) fonksiyonu, piyasa başarısızlıklarının giderilmesi yoluyla toplumsal refahın maksimize edilmesini hedefler. Buna göre; devletin negatif dışsallık yayan bir sanayi dalına karbon vergisi uygulaması ve bu vergi gelirlerini pozitif dışsallık üreten Ar-Ge (R&D) faaliyetlerinin sübvanse edilmesinde kullanması, Musgrave'in fonksiyonel ayrımı dikkate alındığında temel olarak aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmalıdır?

  1. Her iki uygulama da dışsallıkların içselleştirilmesi yoluyla sosyal marjinal fayda ve maliyet dengesini (etkinliği) kurmaya çalıştığı için sadece Kaynak Tahsisi (Allocation) fonksiyonu kapsamındadır.Cevap
  2. B
    Karbon vergisi piyasa etkinliği için 'Kaynak Tahsisi', Ar-Ge desteği ise teknolojik gelişmeyi teşvik ederek uzun vadeli kalkınmayı hedeflediği için 'Ekonomik İstikrar ve Büyüme' fonksiyonu kapsamındadır.
  3. C
    Karbon vergisi işletme maliyetlerini artırdığı için 'Kaynak Tahsisi', elde edilen gelirin sübvansiyon olarak dağıtılması ise gelir transferi niteliği taşıdığından 'Gelir Dağılımı' fonksiyonu kapsamındadır.
  4. D
    Vergi uygulaması kamu gelirlerini artırarak 'Ekonomik İstikrar' fonksiyonuna, sübvansiyon ise kaynakların sektörel dağılımını değiştirdiği için 'Kaynak Tahsisi' fonksiyonuna hizmet etmektedir.
  5. E
    Her iki uygulama da devletin ekonomideki payını artırdığı için sadece 'Ekonomik İstikrar ve Büyüme' fonksiyonu altında ele alınmalıdır.

Cevap

Her iki uygulama da piyasa başarısızlıklarını (dışsallıkları) içselleştirerek kaynak dağılımında etkinliği sağlamayı amaçladığı için Kaynak Tahsisi (Allocation) fonksiyonu kapsamında yer almaktadır.
Doğru yanıt, her iki işlemin de 'Kaynak Tahsisi' fonksiyonu kapsamında olduğunu belirtmektedir. Musgrave'e göre devletin piyasaya müdahale gerekçesi olan dışsallıklar (hem negatif hem pozitif), piyasa mekanizmasının kaynakları etkin dağıtamamasına (Pareto verimsizliği) neden olur. Pigoucu vergilerle (karbon vergisi) negatif dışsallığın maliyetinin fiyata dahil edilmesi ve sübvansiyonlarla (Ar-Ge desteği) pozitif dışsallığın ödüllendirilmesi, kaynakların toplumsal açıdan en uygun (optimum) seviyeye yönlendirilmesini sağlar. Bu 'etkinlik' arayışı, tahsis fonksiyonunun temel karakteristiğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Karbon vergisinin amacını analiz et.
Negatif dışsallığın içselleştirilmesi.
Üretim sürecinde çevreye verilen zararın (sosyal maliyet) fiyata yansıtılması, kaynakların daha etkin dağılmasını sağlar.
2
Ar-Ge sübvansiyonunun amacını analiz et.
Pozitif dışsallığın içselleştirilmesi.
Ar-Ge'nin toplumsal faydası (sosyal fayda), bireysel faydasından yüksek olduğu için piyasa tarafından eksik üretilir; sübvansiyon üretimi etkin düzeye taşır.
3
İşlemleri Musgrave fonksiyonları ile eşleştir.
Kaynak Tahsisi (Allocation) fonksiyonu.
Musgrave'e göre dışsallıklar, kamusal mallar ve tekeller gibi piyasa aksaklıklarını gidererek 'etkinlik' sağlama çabası tahsis fonksiyonunun özüdür.

Anahtar Kavram

Musgrave'in Fonksiyonel Ayrımı ve Dışsallıkların İçselleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Musgrave'in gelir dağılımı fonksiyonunda kullanılan 'Lump-sum' (toplu) vergilerin, kaynak tahsis fonksiyonundaki 'Pigoucu' vergilerden farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla