Ekonomik durgunluğun aşılması amacıyla hazırlanan yeni bir maliye politikası metninde, salt talep uyarıcı önlemlerin yetersiz kalacağı; bunun yerine, üretici kesimler üzerindeki vergi yükünün hafifletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda program, doğrudan vergi oranlarında yapılacak radikal indirimlerin kamu bütçesinde korkulduğu gibi kalıcı bir açık yaratmayacağını, aksine sistemin zamanla kendi kendini finanse edeceğini öne sürmektedir.
Söz konusu programın dayandığı Arz Yönlü İktisat (ve Laffer) yaklaşımına göre, vergi indirimlerinin bu olumlu sonucu doğurmasının temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- AVergi indirimlerinin, hanehalkının harcanabilir gelirini artırarak toplam talebi canlandırması ve çarpan mekanizmasıyla kapasite kullanım oranlarını yükseltmesi
- BVergi indirimlerinin yaratacağı geçici bütçe açıklarının, iç borçlanma yerine emisyonla finanse edilerek piyasadaki likidite sıkışıklığını gidermesi
- Vergi indirimlerinin, çalışma ve yatırım teşviklerini artırmak suretiyle vergiye tabi matrahı genişletmesi ve ekonomiyi Laffer eğrisinin negatif eğimli (yasak) bölgesinden çıkarmasıCevap
- DVergi indirimlerinin öncelikle dolaylı vergilerde yapılarak düşük gelirli grupların satın alma gücünü artırması ve gelir dağılımında adaleti tesis etmesi
- EVergi indirimlerinin, genişletici kamu harcamalarıyla desteklenerek enflasyon ve işsizlik arasındaki geleneksel ödünleşmeyi ortadan kaldırması
Cevap
Doğru yanıt, vergi indirimlerinin çalışma ve yatırım teşviklerini artırarak vergiye tabi matrahı genişlettiğini ve ekonomiyi Laffer eğrisinin yasak bölgesinden çıkardığını belirten seçenektir.
Arz yönlü iktisatçılar, ekonominin Laffer eğrisinin negatif eğimli (yasak) bölgesinde bulunması durumunda, yüksek marjinal vergi oranlarının çalışmayı ve üretmeyi cezalandırdığını savunur. Oranların düşürülmesi, faktör sahiplerinin üretime katılma isteğini (ikame etkisini) artırır. Matrahın genişlemesi, oransal kaybı fazlasıyla telafi edeceğinden toplam vergi hasılatı artar ve bütçe dengesi kendiliğinden sağlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Laffer Eğrisi ve Arz Yönlü Vergi Politikası