Soru

Zorluk: Ortaİçsel Büyüme Modelleri ve Üretken Kamu Harcamaları

Makroekonomik performansı artırmayı hedefleyen bir ekonomi yönetimi, bütçe kaynaklarının dağılımını yeniden planlamıştır. Bu yeni stratejide; kısa vadeli konjonktürel dalgalanmaları yumuşatmayı amaçlayan işsizlik ödenekleri ve cari transferlerin payı sınırlandırılırken, teknolojik altyapı, AR-GE destekleri ve beşerî sermaye yatırımlarına ayrılan fonlar önemli ölçüde artırılmıştır. Karar alıcılar, bu üretken kamu harcamalarının ekonomide sadece geçici bir canlanma yaratmakla kalmayıp, ülkenin uzun vadeli büyüme trendini kalıcı olarak yükselteceğini öngörmektedir.

Bu öngörünün dayandığı İçsel Büyüme Modellerini, geleneksel Neoklasik (Solow) büyüme teorisinden ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Neoklasik modelde uzun dönem büyüme oranı dışsal (egzojen) teknolojik gelişmeye bağlıyken, içsel büyüme yaklaşımında uygulanan üretken kamu politikalarının uzun dönem büyüme oranını doğrudan ve kalıcı olarak artırabilmesiCevap
  2. B
    İçsel büyüme teorisinin, kısa vadeli şokları emen otomatik istikrar sağlayıcı mali araçları ve cari transferleri, uzun dönemli sermaye birikiminin ana motoru olarak kabul etmesi
  3. C
    Neoklasik yaklaşımın aksine içsel büyüme modellerinde, ekonomideki fiziki sermaye stoku arttıkça sermayenin marjinal verimliliğinin sürekli ve kaçınılmaz olarak azalacağının varsayılması
  4. D
    İçsel büyüme yaklaşımının, devletin altyapı ve eğitim gibi alanlara müdahalesini reddederek, sadece denk bütçe ve tarafsız vergi prensiplerini sürdürülebilir kalkınmanın şartı sayması
  5. E
    Neoklasik model arz kapasitesine odaklanırken, içsel büyüme teorisinin kamu harcamaları çarpanı mekanizmasıyla toplam talebi sürekli uyararak tam istihdamı ve büyümeyi güvence altına alması

Cevap

İçsel büyüme modelleri, uygulanan üretken maliye politikalarının ve kamu harcamalarının uzun dönem ekonomik büyüme oranını doğrudan, kalıcı bir biçimde etkileyebileceğini kabul ederken; Neoklasik model uzun dönem büyümeyi yalnızca dışsal teknolojik gelişmeye bağlar.
Doğru seçenek, iki büyüme teorisi arasındaki temel felsefi ayrımı yansıtmaktadır. Geleneksel Neoklasik (Solow) büyüme modeline göre uzun dönemde ekonomik büyüme ancak sisteme dışarıdan (egzojen) gelen teknolojik bir ilerleme ile mümkündür; vergi veya harcama politikaları sadece geçici bir düzey etkisi yaratır. Buna karşılık Romer, Lucas ve özellikle kamu maliyesini denkleme katan Barro'nun başını çektiği İçsel Büyüme teorilerine göre, devletin beşerî sermaye, AR-GE ve altyapı gibi 'üretken kamu harcamaları', teknolojik gelişmeyi bizzat sistemin içinde yaratarak azalan verimler yasasını ortadan kaldırır. Dolayısıyla uygulanan maliye politikaları, ülkenin uzun dönem büyüme oranını doğrudan, kalıcı ve sürekli bir biçimde yukarı çeker.

Adım Adım Çözüm

1
Neoklasik (Solow) büyüme modelinin temel politika varsayımını analiz etmek.
Solow modelinde maliye politikası değişiklikleri ekonominin uzun dönemli büyüme oranını değiştiremez; büyüme tamamen dışsal (egzojen) kabul edilen teknolojik gelişmeye ve nüfus artışına bağlıdır.
Solow modelinde sermayenin azalan verimler yasasına tabi olması, ekonomiyi eninde sonunda sabit bir durağan duruma (steady-state) getirir.
2
İçsel Büyüme Modellerinde (örneğin Barro Modeli) üretken kamu harcamalarının rolünü tanımlamak.
Devletin eğitim, AR-GE ve altyapı gibi alanlara yaptığı harcamalar, özel sermayenin azalan marjinal verimliliğini engelleyen pozitif dışsallıklar ve tamamlayıcılık etkileri yaratır.
Üretken kamu hizmetleri üretim fonksiyonuna bir girdi olarak dâhil edildiğinde teknolojik gelişme sistemin içinden (endojen olarak) üretilmiş olur.
3
İki model arasındaki maliye politikası etkinliğini karşılaştırmak.
Neoklasik yaklaşımda devlet politikaları büyümeyi dışsal teknoloji değişmeden kalıcı olarak artıramazken; içsel büyüme yaklaşımında tercih edilen üretken kamu harcamaları uzun dönemli büyüme oranını doğrudan ve kalıcı olarak artırır.
Soruda bakanlığın hedeflediği kalıcı büyüme öngörüsünü haklı çıkaran teorik fark tam olarak politika etkinliğindeki bu yapısal ayrılıktır.

Anahtar Kavram

İçsel Büyüme Modellerinde Maliye Politikasının Uzun Dönem Etkinliği
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla