Soru

Zorluk: OrtaSıfır Tabanlı Bütçe Sistemi

Peter Pyhrr tarafından geliştirilen ve kamu kaynaklarının tahsisinde 'artırımcı' yaklaşımı reddeden Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi’nde (STBS), her bir faaliyetin maliyet ve faydasını içeren karar paketleri oluşturulmaktadır. Bütçe hazırlık sürecinin kritik bir evresi olan bu aşamadan sonra, hazırlanan paketlerin belirli kriterlere göre üst yönetimce değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi süreci işletilir.

Buna göre, Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi'nde 'sıralama' (ranking) olarak adlandırılan bu sürecin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sınırlı bütçe imkânlarının, kurumun amaçlarına en yüksek katkıyı sağlayan karar paketlerine öncelikli olarak tahsis edilmesini sağlamakCevap
  2. B
    Geçmiş yıl bütçe rakamlarını temel alarak, harcama kalemlerinin belirli bir katsayı ile yeni yıla taşınmasını yasal güvenceye bağlamak
  3. C
    Kamu hizmetlerinin üretim sürecindeki teknik verimliliği ölçmek amacıyla girdi ve çıktı analizlerine dayalı performans hedefleri koymak
  4. D
    Kamu harcamalarının yalnızca mali yıl sonundaki ödenek üstü harcama limitlerine uygunluğunu denetlemek ve onaylamak
  5. E
    Uzun vadeli stratejik hedeflerle yıllık bütçe uygulamaları arasındaki bağı kurmak için bütçeyi fonksiyonel programlar temelinde yapılandırmak

Cevap

Sıralama (ranking) aşamasının temel amacı, sınırlı kaynakların kurum amaçlarına en fazla katkı sağlayacak faaliyetlere (karar paketlerine) öncelikli tahsisini sağlamaktır.
Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi'nde (STBS) hazırlanan 'karar paketleri', her bir faaliyetin maliyetini ve beklenen faydasını açıklar. 'Sıralama' aşaması ise bu paketlerin kurum hedeflerine katkısı bakımından yarıştırılmasıdır. Bu sayede kısıtlı kamu kaynakları, en yüksek sosyal veya kurumsal faydayı sağlayan işlere öncelikli olarak ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
STBS'nin temel mantığını belirlemek
Sistem, her faaliyetin 'sıfırdan' gerekçelendirilmesine ve karar paketleri üzerinden analiz edilmesine dayanır.
Artırımcı yaklaşımın kaynak israfına yol açan 'otomatik artış' mantığını kırmak için bu adım gereklidir.
2
Sıralama aşamasının işlevini analiz etmek
Farklı karar birimlerinden gelen paketlerin, kurumun kısıtlı bütçesi doğrultusunda öncelik sırasına konulmasıdır.
Kaynaklar sınırlı olduğu için hangi faaliyetlerin yapılacağına karar vermek üzere bir hiyerarşi oluşturulması zorunludur.
3
Seçenekleri bütçe sistemleri bazında elemek
Artırımcı (B), Performans (C) ve PPBS (E) sistemlerinin özellikleri ayırt edilir.
STBS'ye özgü olan 'karar paketleri' ve 'sıralama' kavramlarının rasyonel seçimle (A seçeneği) ilişkisi kurulur.

Anahtar Kavram

Sıfır Tabanlı Bütçelemede Sıralama (Ranking) Süreci
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla