Soru

Zorluk: Çok zorGenellik İlkesinin İstisnaları

Bütçe hukukunda "Genellik İlkesi", devletin tüm mali işlemlerinin bütçede gösterilmesini ve gelirler ile giderler arasında keyfi bir bağ kurulmamasını ifade eder. Bu ilkenin iki temel sütunundan biri olan "Adem-i Tahsis" kuralı, belirli kamu gelirlerinin belirli kamu giderlerine özgülenmemesini, tüm gelirlerin hazine birliği içerisinde ortak bir havuzda toplanarak toplam giderleri karşılamasını öngörür. Ancak hizmetin doğası ve mali yönetimin gereklilikleri nedeniyle hem doktrinde hem de 50185018 sayılı Kanun'da bu kurala bazı istisnalar tanınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu mali yönetiminde "Adem-i Tahsis" kuralının yasal bir istisnası olarak değerlendirilemez?

  1. A
    Uluslararası kuruluşlardan belirli bir yatırım projesinin finansmanında kullanılması şartıyla alınan hibe ve yardımlar
  2. Mahalli idarelerin ve sosyal güvenlik kurumlarının, merkezi yönetim bütçesinden ayrı tüzel kişiliklere ve bütçelere sahip olmasıCevap
  3. C
    Kamu idarelerinin yürüttükleri faaliyetler sonucunda elde ettikleri ve mevzuatla doğrudan kendi hizmetlerinin iyileştirilmesine ayrılan özel gelirler
  4. D
    Dış kaynaklı proje kredilerinin, yalnızca ilgili projenin gerçekleştirilmesi amacıyla bütçeye özel gelir ve özel ödenek olarak kaydedilmesi
  5. E
    Genel bütçeli idarelerin bazı hizmetleri karşılığında tahsil edilen ve kanunla belirlenen oranlarda ilgili kurumun ihtiyaçları için ayrılan paylar

Cevap

Mahalli idarelerin ve sosyal güvenlik kurumlarının ayrı bütçelere sahip olması, Birlik (Teklik) ilkesinin istisnasıdır.
Doğru cevap olan mahalli idarelerin ve sosyal güvenlik kurumlarının ayrı bütçelere sahip olması, bütçenin 'Birlik (Teklik)' ilkesinin bir istisnasıdır. Birlik ilkesi, devletin tüm gelir ve giderlerinin tek bir bütçe belgesi içinde toplanmasını gerektirir. Mahalli idarelerin kendi bağımsız bütçelerinin olması bütçelerin sayısını artırdığı için bu ilkeyi bozar. Diğer seçeneklerde yer alan hibe, özel gelir ve proje kredileri gibi uygulamalar ise doğrudan bir gelir kaynağını belirli bir gider kalemine tahsis ettiği için 'Genellik' ilkesinin alt kuralı olan 'Adem-i Tahsis' (tahsis etmeme) kuralının istisnalarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Genellik İlkesi ve Adem-i Tahsis kavramlarını tanımlayın.
Genellik ilkesi, bütçenin içeriği ile ilgilidir. Adem-i Tahsis ise gelirlerin giderlere bağlanmamasıdır.
Sorunun hangi bütçe ilkesi çerçevesinde sorulduğunu netleştirmek için.
2
Seçeneklerdeki uygulamaların hangi ilkeyi ihlal ettiğini veya hangi ilkeye istisna teşkil ettiğini analiz edin.
A, C, D ve E seçenekleri belirli bir geliri belirli bir gidere bağlar (Adem-i Tahsis istisnası). B seçeneği ise bütçe sayısını artırır (Birlik istisnası).
Genellik ve Birlik ilkeleri arasındaki teknik ayrımı yapmak için.
3
Genellik ilkesinin istisnaları ile Birlik ilkesinin istisnalarını karşılaştırarak doğru cevaba ulaşın.
Mahalli idarelerin ayrı bütçesi olması 'Birlik' ilkesine aykırıdır, 'Genellik' ilkesinin (veya Adem-i Tahsis'in) bir istisnası değildir.
KPSS düzeyinde en sık sorulan 'ilke karıştırma' tuzağından kaçınmak için.

Anahtar Kavram

Bütçe İlkelerinin Ayrımı (Genellik vs. Birlik)

Daha Fazla Pratik

Bütçenin 'Gayrisafi Usul' (Netleştirme yapmama) kuralı ile 'Adem-i Tahsis' (Tahsis etmeme) kuralı arasındaki farkları döner sermaye işletmeleri örneği üzerinden tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla