Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGenellik İlkesinin İstisnaları

Kamu mali yönetimi literatüründe bütçe ilkeleri ve bu ilkelere getirilen istisnalar mali disiplin ve denetim açısından kritik öneme sahiptir. Özellikle "Genellik İlkesi" ile "Birlik İlkesi"ne getirilen istisnaların birbiriyle karıştırılması yaygın bir öğrenci hatasıdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Birlik (Teklik) İlkesi'nin değil, doğrudan Genellik İlkesi'nin istisnaları arasında yer almaktadır?

  1. Kamu idarelerine belirli hizmetlerin ifası şartıyla yapılan şartlı bağış ve yardımlarCevap
  2. B
    Bütçe yılı içinde ödeneklerin yetersiz kalması durumunda başvurulan ek bütçe uygulamaları
  3. C
    Merkezi yönetim bütçesi dışında kalan sosyal güvenlik kurumlarının bütçeleri
  4. D
    Bazı kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla kurulan bütçe dışı fonlar
  5. E
    Yerel yönetimlerin (belediyeler, il özel idareleri) kendi özel bütçelerine sahip olması

Cevap

Kamu idarelerine belirli hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla yapılan şartlı bağış ve yardımlar uygulaması genellik ilkesinin istisnasıdır.
Bütçe hukukunda Genellik İlkesi; gayrisafi usul (gelir ve giderlerin mahsup edilmeden gösterilmesi) ve adem-i tahsis (belirli gelirlerin belirli giderlere ayrılmaması) olmak üzere iki alt kuraldan oluşur. Şartlı bağış ve yardımlar, bağışçının belirli bir amaca yönelik kullanım şartı koyması nedeniyle gelirin doğrudan o hizmete tahsis edilmesini zorunlu kılar. Bu durum, adem-i tahsis kuralını esnettiği için doğrudan Genellik İlkesi'nin bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Genellik ve Birlik ilkelerinin temel tanımlarını ayırt et.
Genellik ilkesi bütçe kalemlerinin içeriği (brüt gösterim ve tahsis yapılmaması) ile ilgiliyken; Birlik ilkesi bütçenin yapısal tekliği (tek bir metin, tek bir otorite) ile ilgilidir.
İstisnaları doğru sınıflandırmak için ilkelerin kapsamını netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki uygulamaların hangi ilkeyi esnettiğini analiz et.
Ek bütçeler, özerk bütçeler ve fonlar bütçenin 'tek metin' olma özelliğini bozarak Birlik İlkesi'ne istisna oluşturur. Şartlı bağışlar ise gelirin gidere bağlanmama kuralını bozar.
İstisnaların mantıksal dayanaklarını bulmak hatalı seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Şartlı bağış ve yardımların Genellik İlkesi içindeki yerini belirle.
Şartlı bağışlar, bağışçının isteği üzerine belirli bir amaca tahsis edildiği için 'Adem-i Tahsis' kuralının, dolayısıyla Genellik İlkesi'nin istisnasıdır.
Genellik ilkesinin iki alt kuralından biri olan adem-i tahsis kuralına getirilen yasal istisnayı doğrula.

Anahtar Kavram

Bütçenin Genellik İlkesi ve İstisnaları
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Genellik İlkesinin İstisnaları

Bu konudan daha fazla soru