Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Harcamalarının Gelir Dağılımına Etkisi

Maliye politikası uygulamalarında bütçe büyüklüğünün yanı sıra harcamaların sektörel ve ekonomik kompozisyonu, piyasa mekanizmasıyla oluşan birincil bölüşüm tablosunu derinden etkilemektedir. Özellikle dikey ve yatay adalet hedeflerine ulaşılmasında farklı harcama kalemlerinin üstlendiği fonksiyonlar birbirinden ayrışmaktadır.

Bütçe ödeneklerinin niteliği ve bunların bölüşüm ilişkileri üzerindeki yansımaları dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi iktisadi açıdan hatalıdır?

  1. Devletin asli görevleri kapsamında sunduğu tam kamusal mallara yönelik reel harcamalar, toplumun tüm kesimlerine eşit fayda sağladığı varsayımıyla dikey adaleti sağlamada en etkin maliye politikası aracı olarak kabul edilir.Cevap
  2. B
    Doğrudan bir mal veya hizmet alımını ifade etmeyen sosyal nitelikli transfer harcamaları, dar gelirli kesimlerin harcanabilir gelirini artırarak kişisel gelir dağılımını iyileştirici rol oynar.
  3. C
    Eğitim ve koruyucu sağlık gibi dışsallığı yüksek yarı kamusal hizmetlere yapılan kamu harcamaları, uzun dönemde bireylerin beşeri sermayesini artırarak fırsat eşitliğine ve adil dağılıma katkı sunar.
  4. D
    Kamu açıklarının finansmanı amacıyla ihraç edilen tahvillere yönelik yapılan iç borç faiz ödemeleri, bir tür ekonomik transfer niteliği taşıyarak genellikle gelir dağılımını sermaye sahipleri lehine bozar.
  5. E
    Dar gelirli vatandaşların tüketim sepetinde önemli yer tutan zorunlu mallara yönelik olarak üreticilere veya tüketicilere sağlanan sübvansiyonlar, bu kesimin reel satın alma gücünü destekler.

Cevap

Tam kamusal mallara yönelik reel harcamaların dikey adaleti sağlamada en etkin araç olduğunu iddia eden seçenektir.
Doğru yanıt olan ifadede, tam kamusal mallara yönelik reel harcamaların dikey adaleti sağlamada en etkin araç olduğu öne sürülmüştür. Oysa devletin savunma, diplomasi ve adalet gibi alanlarda sunduğu tam kamusal mallara yönelik harcamalar, maliye politikasının 'kaynak tahsisinde etkinlik' işlevi kapsamındadır. Dikey adalet; farklı gelir düzeyindeki bireylerin farklı muamele görmesini (örneğin yüksek gelirliden çok vergi alınıp düşük gelirliye transfer yapılması) gerektirir. Tam kamusal mallar ise niteliği gereği bölünemezdir ve toplumun tüm bireylerine eşit fayda sağlar. Alt gelir gruplarını özel olarak hedeflemediklerinden, gelir dağılımında dikey adaleti sağlamada etkin bir araç değildirler. İfade bu yönüyle teorik olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünün ve istenen bilginin analizi
Kamu harcamalarının gelir dağılımı üzerindeki etkilerine dair teorik olarak yanlış olan ifadenin bulunması gerektiği tespit edildi.
Sorunun doğru çözülebilmesi için seçeneklerdeki maliye politikası yargılarından 'hatalı' olanın belirlenmesi şarttır.
2
Tam kamusal malların fonksiyonunun değerlendirilmesi
Savunma ve adalet gibi hizmetlerin asıl amacının kaynak tahsisinde etkinlik olduğu ve toplumun tümüne eşit sunulduğu (bölünemezlik) belirlendi.
Dikey adalet, farklı gelir gruplarına farklı muamele (zenginden alıp fakire verme) gerektirirken, tam kamusal mallar herkese eşit fayda sunar ve özel olarak dar gelirlileri hedeflemez.
3
Diğer harcama türlerinin dağılım etkilerinin analizi
Sosyal transferlerin, sübvansiyonların ve eğitim yatırımlarının dağılımı iyileştirdiği; iç borç faiz ödemelerinin ise bozucu etki yarattığı doğrulandı.
Diğer seçeneklerin iktisadi açıdan geçerli ve doğru yargılar içerdiğini teyit etmek, eleme yöntemiyle yanlış ifadeye kesin olarak ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Kamu Harcamalarının Ekonomik Sınıflandırması ve Kaynak Tahsisi ile Gelir Dağılımı Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Harcamalarının Gelir Dağılımına Etkisi

Bu konudan daha fazla soru