Soru

Zorluk: OrtaGenellik İlkesinin İstisnaları

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda yer alan bütçe ilkeleri uyarınca; belirli kamu gelirlerinin, belirli kamu giderlerine tahsis edilmemesi esastır. Maliye literatüründe "adem-i tahsis" (tahsis etmeme) olarak adlandırılan ve bütçenin Genellik İlkesi'nin temel bir alt kuralı olan bu durumun, hukukumuzdaki yasal istisnası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Şartlı bağış ve yardımların bütçede özel ödenek olarak kaydedilmesiCevap
  2. B
    Döner sermayeli işletmelerin genel bütçe kapsamı dışında yönetilmesi
  3. C
    Sosyal güvenlik kurumlarının merkezi yönetim bütçesinden ayrı bir bütçeye sahip olması
  4. D
    Bütçe dışı fonların belirli kamu hizmetlerini finanse etmek amacıyla kurulması
  5. E
    Yerel yönetimlerin kendi bütçelerini hazırlayıp yürütme yetkisinin bulunması

Cevap

Şartlı bağış ve yardımların bütçede özel ödenek olarak kaydedilmesi, adem-i tahsis kuralının yasal bir istisnasıdır.
Genellik ilkesinin 'adem-i tahsis' kuralına göre tüm kamu gelirleri bir havuzda toplanır ve herhangi bir gelir kalemi doğrudan belirli bir gider kalemine tahsis edilemez. Ancak şartlı bağış ve yardımlarda, bağışı yapan taraf paranın belirli bir amaç için kullanılmasını şart koştuğu için, bu tutarlar yasal olarak doğrudan o amaca (gidere) bağlanır. Bu durum, genel kuralın açık bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Genellik İlkesi'nin alt kurallarını tanımla.
Genellik İlkesi; gayrisafi usul (gelir ve giderlerin mahsup edilmeden gösterilmesi) ve adem-i tahsis (gelirlerin belirli giderlere bağlanmaması) kurallarından oluşur.
Sorunun kökünde belirtilen kavramın hangi ilkeye ait olduğunu netleştirmek gerekir.
2
Adem-i tahsis kuralının istisnalarını hatırla.
50185018 sayılı Kanun uyarınca; şartlı bağış ve yardımlar, özel gelirler ve dış proje kredileri bu kuralın temel istisnalarıdır.
Yasal çerçevede hangi kalemlerin genel havuzun dışında tutulduğunu belirlemek çözüme ulaştırır.
3
Seçeneklerdeki Birlik İlkesi istisnalarını ele.
Döner sermayeler, fonlar ve SGK bütçeleri Birlik İlkesi'nin istisnalarıdır; bunlar Genellik İlkesi ile karıştırılmamalıdır.
KPSS bütçe sorularında en yaygın çeldirici yöntemi, Genellik ve Birlik ilkelerinin istisnalarını karıştırmaktır.

Anahtar Kavram

Bütçenin Genellik İlkesi ve Adem-i Tahsis Kuralı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla