Kamu borçlarının normal (olağan) yollarla sona ermesi sürecinde uygulanan 'doğrudan (otomatik) amortisman' yöntemi ile 'amortisman sandıkları' sisteminin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu yöntemlerin bütçe yapısı ve borç yönetimi üzerindeki etkileri bakımından doğrudur?
- Doğrudan amortisman yöntemi, bütçe kanununa her yıl belirli bir ödenek konulmasını zorunlu kıldığı için bütçe katılığına yol açarken; amortisman sandıkları, özellikle mecburi statüde olduklarında borç servisinde süreklilik sağlayarak alacaklı güvenini pekiştirir.Cevap
- BBorç yönetiminde 'konsolidasyon' (tahkim) uygulaması, kısa vadeli borçların bütçe ödenekleriyle nakden ödenmesi sürecini ifade eden ve mali katılığı azaltan temel bir normal itfa yöntemidir.
- CDevletin mali ödeme güçlüğüne düşmesi nedeniyle borçlarını ödeyemeyeceğini ilan ettiği 'moratoryum', itfa sandıklarındaki birikimlerin yetersiz kalması durumunda başvurulan bir normal ödeme şeklidir.
- Dİhtiyari amortisman sandıkları, devletin borç itfasını her yıl bütçe kanunundaki zorunlu ve sabit paylara bağladığı için mali esnekliği tamamen ortadan kaldıran en sert normal itfa mekanizmasıdır.
- EDoğrudan amortisman yönteminde borcun itfası sadece tahvil sahiplerinin kura ile belirlenmesi yoluyla gerçekleştiği için bu yöntem piyasa faiz oranları üzerinde manipülatif bir etki yaratır.
Cevap
Doğrudan amortisman yöntemi bütçe katılığına yol açarken, mecburi amortisman sandıkları alacaklı güvenini pekiştirerek borç yönetiminde süreklilik sağlar.
Doğrudan (otomatik) amortisman yönteminin bütçe kanununa her yıl ödenek konulmasını gerektirmesi nedeniyle mali katılığı artırdığı, buna karşılık amortisman sandıklarının (özellikle mecburi olanların) borç servisinde süreklilik sağlayarak alacaklılar nezdinde güven telkin ettiği tespiti kamu maliyesi literatüründe temel bir analizdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Normal İtfa Yöntemlerinin Mali ve Kurumsal Etkileri