Soru

Zorluk: ZorVergi Gayreti (Çabası)

Vergi gayreti endeksi (EE), fiili vergi hasılatının (VfV_f) vergi kapasitesine (VkV_k) oranı olarak tanımlanmaktadır (E=Vf/VkE = V_f / V_k). Bir ülkeye ait mali veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

DeğişkenDeğer
GSYİH5.0005.000 Milyar TL
Vergi Kapasite Oranı%20\%20
Fiili Vergi Hasılatı800800 Milyar TL
Vergi Harcamaları (Muafiyet ve İstisnalar)250250 Milyar TL

Bu verilere göre, vergi harcamalarının fiili hasılata dahil edildiği varsayılan 'potansiyel vergi gayreti' ile 'mevcut vergi gayreti' arasındaki fark kaçtır?

  1. 0,250,25Cevap
  2. B
    0,050,05
  3. C
    0,800,80
  4. D
    1,051,05
  5. E
    0,500,50

Cevap

Potansiyel vergi gayreti (1,051,05) ile mevcut vergi gayreti (0,800,80) arasındaki fark 0,250,25'dir.
Vergi kapasitesi 1.0001.000 birimdir. Fiili hasılat olan 800800 birim kapasiteye bölündüğünde mevcut gayret 0,800,80 bulunur. Vergi harcamaları (250250) hasılata eklendiğinde elde edilen 1.0501.050 birimlik potansiyel toplamın kapasiteye oranı ise 1,051,05'dir. İki değer arasındaki fark 0,250,25 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi kapasitesinin (VkV_k) hesaplanması
Vk=5.000×0,20=1.000V_k = 5.000 \times 0,20 = 1.000 Milyar TL
Vergi kapasitesi, GSYİH ile kapasite oranının çarpımıyla bulunur.
2
Mevcut vergi gayretinin (EmevcutE_{mevcut}) hesaplanması
Emevcut=800/1.000=0,80E_{mevcut} = 800 / 1.000 = 0,80
Mevcut gayret, fiili tahsilatın ekonomik kapasiteye oranıdır.
3
Potansiyel vergi hasılatının belirlenmesi
800+250=1.050800 + 250 = 1.050 Milyar TL
Vergi harcamaları (istisna ve muafiyetler) yasalar olmasaydı toplanabilecek potansiyel geliri gösterir.
4
Potansiyel vergi gayretinin (EpotansiyelE_{potansiyel}) hesaplanması
Epotansiyel=1.050/1.000=1,05E_{potansiyel} = 1.050 / 1.000 = 1,05
Potansiyel gayret, yasal aşınmalar dahil edilerek ulaşılan performans düzeyidir.
5
İki endeks arasındaki farkın hesaplanması
1,050,80=0,251,05 - 0,80 = 0,25
Soru, bu iki performans ölçütü arasındaki mutlak farkı sormaktadır.

Anahtar Kavram

Vergi Gayreti ve Vergi Harcaması İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Vergi gayretinin 1'den büyük çıkmasının, ekonominin kayıt dışı alanlarının tahmin edilenden daha dar olması veya vergi idaresinin aşırı etkinliği ile ilişkisini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Önce vergi harcamalarının kapasite içindeki payı (250/1.000=0,25250 / 1.000 = 0,25) hesaplanabilir. Bu pay, doğrudan mevcut gayret ile potansiyel gayret arasındaki farka (gayret açığına) eşittir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla