Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorEnflasyonun Gelir Dağılımına Etkisi

Bir ekonomide genel fiyat düzeyinde %60\%60 oranında öngörülemeyen bir enflasyon yaşanmış ve bu süreçte ücretli çalışanların (sabit gelirlilerin) nominal gelirlerine enflasyon oranına tam olarak eşit (%60\%60) zam yapılmıştır. Ancak, ülkede uygulanan artan oranlı gelir vergisi tarifesindeki matrah dilimleri enflasyona endekslenmemiş ve geçmiş yılın seviyesinde sabit bırakılmıştır.

Buna göre, söz konusu makroekonomik tablonun gelir dağılımı ve vergi yükü üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Nominal gelirlerdeki artış enflasyonu tam olarak telafi ettiği için ücretlilerin reel satın alma gücü korunacak, enflasyonun gelir dağılımı üzerindeki bozucu etkisi kendiliğinden nötralize edilecektir.
  2. B
    Enflasyon ortamında nominal gelir artışları piyasa mekanizmasının kaynak dağılımında etkinliği sağlama fonksiyonunu iyileştirerek, faktör gelirlerinin marjinal verimliliğe göre adil dağılmasını kolaylaştıracaktır.
  3. Ücretlilerin nominal gelirleri enflasyon kadar artsa bile, artan oranlılık nedeniyle üst vergi dilimine geçmeleri 'mali sürüklenme' yaratacak ve reel harcanabilir gelirlerinin düşmesiyle gelir dağılımı aleyhlerine bozulacaktır.Cevap
  4. D
    Enflasyonist dönemlerde artan oranlı vergi sisteminin otomatik istikrar sağlayıcı özelliği tamamen ortadan kalkacak ve bu durum devletin dolaylı vergilere yönelmesine neden olarak gelir dağılımını iyileştirecektir.
  5. E
    Vergi dilimlerinin sabit kalmasıyla ortaya çıkan gizli vergi yükü artışı, ağırlıklı olarak sermaye sahiplerinin enflasyon vergisinden etkilenmesine yol açarak fonksiyonel gelir dağılımında emeğin payını göreli olarak artıracaktır.

Cevap

Ücretlilerin nominal gelirleri enflasyon kadar artsa bile, artan oranlılık nedeniyle üst vergi dilimine geçmeleri 'mali sürüklenme' yaratacak ve reel harcanabilir gelirlerinin düşmesiyle gelir dağılımı aleyhlerine bozulacaktır.
Doğru seçenek maliye politikasındaki 'mali sürüklenme' (dilim kayması) mekanizmasını kusursuz şekilde açıklamaktadır. Sabit gelirlilerin nominal brüt maaşları enflasyon oranında artsa dahi, artan oranlı vergi sistemlerinde dilimler güncellenmezse, kişi üst vergi dilimine girer. Bu durumda devlete ödenen gelir vergisinin ortalama oranı artar. Sonuç olarak, net (harcanabilir) nominal gelir enflasyon oranından daha az artmış olur ve bireyin reel satın alma gücü düşerek fonksiyonel gelir dağılımı emek aleyhine bozulur.

Adım Adım Çözüm

1
Nominal ve reel gelir ayrımını analiz et.
Çalışanların maaşları %60\%60 artmıştır (nominal artış). Ancak enflasyon da %60\%60'tır. Vergi öncesi reel gelir sabit kalmış gibi görünmektedir.
Enflasyonist ortamlarda satın alma gücünü belirleyen temel unsur nominal maaş değil, reel harcanabilir gelirdir.
2
Artan oranlı vergi tarifesi ve sabit matrah dilimlerinin etkisini değerlendir.
Matrah dilimleri enflasyona endekslenmediği için, %60\%60 artan nominal gelir, çalışanı otomatik olarak daha yüksek oranlı bir vergi dilimine (örneğin %15\%15'ten %20\%20'ye) taşır.
Sistemin güncellenmemesi, enflasyonist nominal büyümenin 'gizli bir vergi artışına' dönüşmesine yol açar.
3
Mali sürüklenme (fiscal drag) kavramını ve gelir dağılımına etkisini tespit et.
Ücretli çalışan vergi öncesi enflasyona karşı korunmuş olsa da, daha yüksek oranda vergi ödediği için vergi sonrası harcanabilir geliri reel olarak düşer. Bu olguya mali sürüklenme (dilim kayması) denir ve gelir dağılımını sabit gelirliler aleyhine bozar.
Maliye politikası teorisinde enflasyon vergisinin en yıkıcı etkilerinden biri, ücretlilerin nominal yanılsama yaşarken reel olarak vergi yüklerinin artmasıdır.

Anahtar Kavram

Mali Sürüklenme (Fiscal Drag) ve Reel/Nominal Gelir Etkileşimi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyonun Gelir Dağılımına Etkisi

Bu konudan daha fazla soru