Soru

Zorluk: OrtaStagflasyonla Mücadelede Maliye Politikası (Arz Yönlü Politikalar)

Bir ülke ekonomisinde, temel girdi fiyatlarındaki ani yükselişlerin yarattığı 'arz şoku' neticesinde 'maliyet enflasyonu' ve işsizlik oranlarındaki artış eşanlı olarak yaşanmaktadır. Ekonomi yönetimi, bu karmaşık makroekonomik istikrarsızlık tablosundan çıkış için geleneksel talep yönetimi politikalarının yetersiz kalacağını vurgulayarak yeni bir mali paket hazırlamıştır. Paketin temel amacı, üreticilerin rekabet gücünü artırmak ve faktör piyasalarında üretimi teşvik etmektir.

Arz yönlü iktisat yaklaşımı çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu mali pakette aşağıdaki politika araçlarından hangisinin yer alması, mevcut istikrarsızlık sorununun (stagflasyon) çözümüne doğrudan katkı sağlar?

  1. Marjinal gelir ve kurumlar vergisi oranlarının düşürülerek emek ve sermaye piyasalarındaki vergi takozunun daraltılmasıCevap
  2. B
    Özel tüketim vergisi gibi harcama üzerinden alınan vergilerde indirime gidilerek tüketicilerin satın alma gücünün desteklenmesi
  3. C
    Kamu yatırımlarının ertelenmesi ve dolaysız vergilerin artırılarak öncelikli olarak fiyatlar genel düzeyindeki tırmanışın durdurulması
  4. D
    Hanehalkına yönelik karşılıksız transfer ödemelerinin artırılarak daralan toplam talebin ve tüketim eğiliminin hızla canlandırılması
  5. E
    Bütçe açıklarını göze alarak kamu cari harcamalarının genişletilmesi ve ortaya çıkan açığın emisyon hacmi artırılarak finanse edilmesi

Cevap

Stagflasyon sorununu çözmek için marjinal vergi oranlarının düşürülerek vergi takozunun daraltılması gerekmektedir.
Arz yönlü iktisat yaklaşımına göre stagflasyondan çıkışın temel yolu, toplam arz eğrisini sağa kaydırarak hem üretimi artırmak hem de fiyatlar genel düzeyini aşağı çekmektir. Bunun sağlanması için en önemli mali araç, marjinal vergi oranlarının düşürülmesidir. Marjinal gelir ve kurumlar vergisi oranlarındaki indirimler, işverenin katlandığı brüt maliyet ile işçinin eline geçen net ücret arasındaki farkı ifade eden 'vergi takozunu' (tax wedge) daraltır. Vergi takozunun daralması, işverenleri daha fazla işçi çalıştırmaya ve yatırım yapmaya, işçileri ise daha fazla çalışmaya teşvik ederek stagflasyon sarmalını kırar.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda tanımlanan ekonomik sorunu ve nedenselliği tespit et.
Ekonomide arz şoku kaynaklı maliyet enflasyonu ve işsizlik (stagflasyon) bir arada görülmektedir.
Sorunun tespiti, uygulanacak maliye politikasının yönünü belirlemek için şarttır.
2
Geleneksel talep yönlü (Keynesyen) politikaların stagflasyondaki etkisini analiz et.
Genişletici talep politikaları enflasyonu artırırken, daraltıcı politikalar işsizliği artırır (trade-off çıkmazı).
Soruda ekonomi yönetiminin talep yönetimi politikalarını neden terk ettiği anlaşılmalıdır.
3
Arz yönlü iktisat yaklaşımının stagflasyon çözüm politikasını belirle.
Toplam arz eğrisinin (AS) sağa kaydırılması hedeflenmelidir. Bunun en temel aracı marjinal vergi oranlarının indirilmesidir.
Üretim maliyetlerinin düşürülmesi hem fiyatları aşağı çeker hem de istihdamı artırır.
4
Seçenekler arasından arz yönlü vergi politikasını teşhis et.
Vergi takozunun daraltılması (işçi ve işveren üzerindeki vergi yükünün hafifletilmesi) doğrudan arz kapasitesini artırır.
Tüketim üzerinden alınan vergilerin (ÖTV vb.) indirilmesi talep yönlü bir etki yaratırken, gelir ve kurumlar vergisindeki indirimler doğrudan faktör arzını (emek ve sermaye) teşvik eder.

Anahtar Kavram

Arz Yönlü İktisat ve Vergi Takozu
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla