Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkı ve Uygulamaları

Osmanlı Devleti'nde bütçe hakkının tarihsel süreci ve mali uygulamalar dikkate alındığında; 18811881 yılında yayımlanan Muharrem Kararnamesi ile kurulan, devletin bazı temel gelir kaynaklarının (tuz, tütün, ipek, balıkçılık vergileri vb.) yönetimini doğrudan üstlenerek bütçe bütünlüğünü ve bütçe hakkını fiilen kısıtlayan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Divan-ı Muhasebat
  2. Düyun-ı Umumiye İdaresiCevap
  3. C
    Bank-ı Osmanî-i Şahane
  4. D
    Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye
  5. E
    Hazine-i Amire

Cevap

Düyun-ı Umumiye İdaresi
Düyun-ı Umumiye İdaresi, 18811881 Muharrem Kararnamesi ile Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını tasfiye etmek amacıyla kurulmuştur. Bu kurum; tuz, tütün, ipek, balıkçılık, içki ve damga pulu gibi 'Rüsum-u Sitte' olarak bilinen önemli gelir kalemlerini doğrudan tahsil ederek alacaklılara aktarmıştır. Bu uygulama, bütçenin genel ve tek olması ilkelerini zedelemiş ve parlamentonun/halkın bütçe üzerindeki egemenliğini (bütçe hakkını) fiilen kısıtlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Muharrem Kararnamesi'nin (1881) içeriğini değerlendirme
Dış borçların ödenememesi üzerine alacaklı devletlerin temsilcilerinden oluşan bir idarenin kurulması
Bu kararname, Osmanlı maliyesinin bir kısmının yabancı denetimine geçişini resmileştirmiştir.
2
Bütçe hakkı üzerindeki etkisini analiz etme
Devletin gelirleri üzerindeki tasarruf yetkisinin ve bütçe birliğinin zedelenmesi
Bütçe hakkı, halkın ve meclisin gelirleri belirleme yetkisidir; bu yetkinin bir kısmının dış bir kuruma devri bütçe hakkını kısıtlar.
3
Kurumun ismini belirleme
Düyun-ı Umumiye İdaresi
Tuz, tütün, ipek gibi gelirlerin (Rüsum-u Sitte) yönetimini üstlenen yapı budur.

Anahtar Kavram

Bütçe Hakkının Kısıtlanması (Düyun-ı Umumiye)

Alternatif Yöntem

Muharrem Kararnamesi ve 'Rüsum-u Sitte' (Altı Vergi) ifadeleri doğrudan Düyun-ı Umumiye kurumuna işaret eder.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla