Examkin

Soru

Zorluk: ZorOsmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkı ve Uygulamaları

18761876 Kanun-i Esasi’nin orijinal metni (18761876-19091909 dönemi) dikkate alındığında; hükümet tarafından hazırlanan bütçe tasarısının Meclis-i Mebusan tarafından reddedilmesi veya yasal süresi içerisinde karara bağlanamaması durumunda, kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla öngörülen uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Padişahın bütçeyi tek taraflı bir irade beyanı (Hatt-ı Hümayun) ile onaylayarak yürürlüğe koyması
  2. Bir önceki yılın bütçe hükümlerinin, yeni bütçe kabul edilene kadar aynen uygulanmaya devam edilmesiCevap
  3. C
    Meclis-i Ayan’ın bütçeyi inceleyerek tek başına onaylama ve yürürlüğe koyma yetkisini kullanması
  4. D
    Sadece zorunlu giderlerin karşılanması amacıyla Hükümetin geçici bir bütçe kararnamesi çıkarması
  5. E
    Bütçe hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Meclis-i Mebusan’ın feshine ve erken seçime gidilmesi

Cevap

Bir önceki yılın bütçe hükümlerinin, yeni bütçe kabul edilene kadar aynen uygulanmaya devam edilmesi
Osmanlı Devleti'nde 18761876 Kanun-i Esasi'nin 102102. maddesine göre, bütçe kanun tasarısı meclis tarafından reddedilir veya zamanında onaylanmazsa, bir önceki yılın bütçesi (mizan-ı umumi) yürürlükte kalmaya devam ederdi. Bu durum, meclisin bütçeyi bir siyasi denetim aracı olarak kullanmasını ve hükümeti istifaya zorlamasını engellediği için bütçe hakkının 'eksik' veya 'zayıf' kullanılmasına neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'nin ilk anayasası olan 18761876 Kanun-i Esasi'nin bütçe ile ilgili maddelerini inceleyin.
102102. maddede bütçenin mecliste kabul edilememesi durumu düzenlenmiştir.
Anayasal bir metinde bütçe sürecinin kilitlendiği durumlarda hangi hukuki yolun izleneceğini belirlemek gerekir.
2
Bütçenin reddedilmesi durumunda yürütme organına (Hükümet ve Padişah) tanınan imtiyazı analiz edin.
Meclis bütçeyi reddetse bile hükümetin bir önceki yılın rakamlarıyla harcama yapmaya devam edebildiği görülmektedir.
Bu kural, bütçe hakkının meclis tarafından etkin bir denetim aracı olarak kullanılmasını engellemektedir.
3
Bu durumun bütçe hakkı kavramı açısından sonuçlarını değerlendirin.
Bu uygulama, bütçe hakkının tam anlamıyla yasama organına ait olmadığını, yürütmenin üstünlüğünün korunduğunu kanıtlar.
19091909 yılındaki anayasa değişiklikleri ile bu otoriter yapı kısıtlanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nde bütçe hakkının anayasal sınırları ve 18761876 Kanun-i Esasi süreci

Daha Fazla Pratik

19091909 Anayasa değişikliklerinin bütçe hakkı üzerindeki etkilerini ve meclisin denetim yetkisindeki artışı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Osmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkı ve Uygulamaları

Bu konudan daha fazla soru