Bir ekonomide atıl kapasitenin giderek azaldığı ve tam istihdam seviyesine yaklaşıldığı bir konjonktürde, kamu harcamalarının makroekonomik dengeler ve özellikle fiyatlar genel düzeyi üzerindeki etkileri kritik bir önem kazanmaktadır. Bu süreçte karar alıcıların, farklı harcama türlerinin kısa ve uzun dönemdeki etkileri ile harcamaların gerçek veya transfer niteliğinde olmalarını dikkate alarak politika üretmesi gerekmektedir.
Buna göre, kamu harcamalarının fiyat istikrarı üzerindeki etkileri ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Sermaye teşkili sağlayan yatırım harcamalarının artırılması, kısa dönemde gelir etkisiyle toplam talebi uyarsa da, projelerin tamamlanıp uzun dönemde üretim kapasitesini (toplam arzı) genişletmesiyle enflasyonist baskıları hafifletici bir rol oynar.Cevap
- BKamu harcamalarındaki herhangi bir niceliksel artış, ekonominin içinde bulunduğu kapasite kullanım oranından bağımsız olarak daima ve mutlak surette fiyatlar genel düzeyini yukarı çekeceğinden, enflasyonu önlemenin yegâne yolu tüm harcamaları kısmaktır.
- CDevlet memuru maaşları ile günlük tüketim malzemesi alımları gibi cari harcamalara ağırlık verilmelidir; zira bu harcamalar doğrudan fiziki sermaye stokuna katkı sağlayarak kısa sürede ekonominin üretim kapasitesini artırır.
- DDar anlamda kamu harcaması kavramı, mahalli idarelerin ve kamu iktisadi teşebbüslerinin harcamalarını da kapsadığından, fiyat istikrarı politikaları çerçevesinde bu kurumların harcamaları doğrudan merkezi bütçe kısıtlamalarına tabi tutulmalıdır.
- ERozenberg'in tasnifine göre gerçek (tüketici) harcama sınıfında yer alan sosyal transfer ödemeleri artırılmalıdır; çünkü bu tür harcamalarda devlet ödediği bedel karşılığında piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet çektiği için fiyat dalgalanmalarını dengeler.
Cevap
Sermaye teşkili sağlayan yatırım harcamalarının kısa dönemde talep artışı yaratsa da, uzun dönemde üretim kapasitesini (arzı) artırarak fiyatlar üzerindeki enflasyonist baskıyı hafifletici rol oynayacağını belirten ifade doğrudur.
Yatırım harcamalarının fiyat istikrarı üzerindeki etkisi zaman boyutunda farklılaşır. Altyapı, baraj, enerji tesisi gibi yatırımlar inşa aşamasında (kısa dönemde) piyasaya gelir enjekte ederek toplam talebi artırır. Ancak bu projeler faaliyete geçtiğinde ekonominin mal ve hizmet üretim kapasitesini (toplam arzı) kalıcı olarak yukarı taşır. Artan mal arzı, talep kaynaklı fiyat artışlarını dizginleyerek uzun dönemde fiyat istikrarının sağlanmasına temel oluşturur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Harcamalarının Ekonomik Sınıflandırması ve Enflasyonla Mücadeledeki Rolü
Tahmini Süre:1m 30s