Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDevletin Kaynak Tahsisi (Allocation) Fonksiyonu

Doğal tekel niteliği taşıyan ve ölçek ekonomileri nedeniyle ortalama maliyetlerin çıktı düzeyi arttıkça sürekli azaldığı (AC>MCAC > MC) bir endüstride, devletin kaynak tahsisinde etkinliği (Pareto optimumunu) sağlamak amacıyla fiyatı marjinal maliyete (P=MCP = MC) eşitlemesi durumunda işletme finansal zarar etmektedir. Bu zararın genel bütçe kaynaklarından karşılanarak üretimin sürdürülmesi, Musgrave'in maliye fonksiyonları tasnifinde hangi temel gerekçeyle doğrudan "kaynak tahsisi" (allocation) fonksiyonu kapsamında değerlendirilir?

  1. Fiyatın marjinal maliyete eşitlendiği etkin üretim düzeyinde oluşan finansal açığın kapatılmasının, kaynakların toplumun arzuladığı optimum miktarda üretilmesini sağlayan bir verimlilik koşulu olması.Cevap
  2. B
    Üretim zararının karşılanması sürecinde kullanılan vergilerin artan oranlı yapısı sayesinde toplumdaki gelir dağılımı adaletsizliğinin giderilmesine hizmet etmesi.
  3. C
    Doğal tekelin yarattığı aşırı kârların kamuya aktarılarak fiyat istikrarının sağlanması ve ekonomideki toplam talebin dengelenmesi.
  4. D
    Üretim sürecinde ortaya çıkan pozitif dışsallıkların, marjinal sosyal maliyeti marjinal özel maliyete eşitleyecek şekilde vergilendirilerek içselleştirilmesi.
  5. E
    Fiyatın ortalama maliyete eşitlendiği (P=ACP = AC) başabaş noktasında, tüketicilerin ödeme gücüne göre farklılaştırılmış fiyatlarla hizmete erişiminin kolaylaştırılması.

Cevap

Fiyatın marjinal maliyete eşitlendiği etkin üretim düzeyinde oluşan finansal açığın kapatılmasının, kaynakların toplumun arzuladığı optimum miktarda üretilmesini sağlayan bir verimlilik koşulu olması.
Doğal tekellerde tam rekabetin sağlanamaması bir piyasa başarısızlığıdır. Pareto etkinliğini sağlamak için fiyatın marjinal maliyete eşitlenmesi (P=MCP=MC) gerekir. Ancak azalan maliyet yapısında bu durum finansal zarar doğurur. Devletin bu zararı sübvanse ederek üretimi sürdürmesi, kaynakların (emek, sermaye vb.) o alanda toplumun ihtiyacı olan optimum seviyeye tahsis edilmesini sağladığı için doğrudan kaynak tahsisi fonksiyonudur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğal tekelin maliyet yapısını analiz etme
AC>MCAC > MC (Azalan maliyetler)
Doğal tekellerde ölçek ekonomileri baskındır, üretim arttıkça ortalama maliyet düşer ve her zaman marjinal maliyetin üzerinde kalır.
2
Pareto etkinliği kuralını uygulama
P=MCP = MC
Kaynak tahsisinde etkinliğin temel şartı, tüketicinin son birim için ödemeye razı olduğu tutarın (fiyat), o birimi üretmenin toplumsal maliyetine (MC) eşit olmasıdır.
3
Finansal sonucu değerlendirme
P<ACP < AC (Zarar)
P=MCP=MC ve AC>MCAC > MC olduğu için fiyat ortalama maliyetten küçüktür, bu da işletmenin her birim için zarar etmesine neden olur.
4
Müdahalenin Musgrave fonksiyonlarındaki yerini saptama
Zararın sübvansiyonu = Kaynak Tahsisi (Allocation)
Piyasa mekanizması bu zarar nedeniyle etkin üretim düzeyinde (P=MCP=MC) üretim yapmaz. Devletin bu zararı karşılaması, bölüşüm amacı taşımasa bile kaynakların etkin noktaya çekilmesini sağladığı için 'tahsis' fonksiyonudur.

Anahtar Kavram

Doğal Tekelde Marjinal Maliyet Fiyatlaması ve Tahsis Etkinliği
Bu soruyu puanla

Konular

Devletin Kaynak Tahsisi (Allocation) Fonksiyonu