Bay (S), bir kamu üniversitesinde öğretim görevlisi olarak çalışmakta olup akşamları ve hafta sonları kendi ikametgahında öğrencilere özel matematik dersleri vermektedir. Diğer taraftan Bay (S), bir arkadaşıyla ortaklık kurarak şehir merkezinde bir 'Yabancı Dil Kursu' açmış; bu faaliyet için müstakil bir bina kiralamış, gerekli ders araç-gereçlerini temin etmiş ve bünyesinde üç okutman ile bir idari personel istihdam etmeye başlamıştır.
sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, Bay (S)'nin yürüttüğü bu faaliyetlerden elde ettiği kazançların niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Evde verilen özel dersler 'serbest meslek kazancı', dil kursu faaliyeti ise sermaye ve personelden oluşan ticari bir organizasyon gerektirdiği için 'ticari kazanç' olarak vergilendirilmelidir.Cevap
- BHer iki faaliyet de eğitim ve öğretime dayalı birer uzmanlık hizmeti olduğu için Bay (S)'nin tüm ek kazançları 'serbest meslek kazancı' sayılmalıdır.
- CBay (S)'nin asıl mesleği öğretim görevliliği olduğu için üniversite dışındaki tüm faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar 'ücret' olarak değerlendirilir.
- DÖzel dersler süreklilik arz etmediği sürece 'arızi kazanç', dil kursu kazancı ise bir ortaklık bünyesinde elde edildiği için 'menkul sermaye iradı'dır.
- EBay (S), dil kursu faaliyetini bir ortakla beraber yürüttüğü ve öğretmenlik yaptığı için bu kazancı yönünden 'basit usul' hükümlerinden yararlanabilir.
Cevap
Bay (S)'nin kendi evinde verdiği özel dersler şahsi mesaiye dayandığı için serbest meslek kazancı, dil kursu ise personel istihdamı ve iş yeri gibi unsurlarla ticari bir organizasyon oluşturduğundan ticari kazanç olarak vergilendirilir.
Doğru yanıt olan seçenek, Gelir Vergisi Kanunu'ndaki temel ayrımı yansıtır. Şahsi mesai ve mesleki bilgiye dayanan, bir organizasyon çatısı altında olmayan özel ders faaliyeti serbest meslek kazancıdır. Ancak kira ödenen bir bina, istihdam edilen personel ve kullanılan ekipmanlarla yürütülen dil kursu faaliyeti, 'ticari organizasyon' kriterini karşıladığı için ticari kazanç hükümlerine tabidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ticari Kazanç ve Serbest Meslek Kazancı Ayrımı (Organizasyon Kriteri)