Soru

Zorluk: ZorYapısal ve Konjonktürel Bütçe Açıkları

Bir ekonomide t1t_1 yılında ekonomi tam istihdam düzeyinde olup bütçe açığı GSYH'nin %3\%3'ü olarak gerçekleşmiştir. t2t_2 yılında ise ekonomi durgunluğa girmiş, fiili bütçe açığı %8\%8'e yükselmiş ve bu döneme ilişkin yapılan hesaplamalarda yapısal bütçe açığının GSYH'nin %5\%5'i olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, t1t_1 döneminden t2t_2 dönemine geçişte bütçe dengesinde yaşanan değişimle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

  1. Bütçe açığındaki %5\%5'lik toplam artışın %2\%2'si iradi (genişletici) maliye politikalarından, %3\%3'ü ise konjonktürel dalgalanmalardan kaynaklanmıştır.Cevap
  2. B
    t2t_2 döneminde ortaya çıkan %8\%8'lik açığın tamamı otomatik istikrarlandırıcıların bütçe üzerindeki etkisinden kaynaklanmaktadır.
  3. C
    t1t_1 döneminde ekonomi tam istihdamda olduğu için gerçekleşen bütçe açığı tamamen konjonktürel niteliktedir.
  4. D
    t2t_2 döneminde yapısal bütçe açığının %5\%5 olarak hesaplanması, ekonomide daraltıcı bir maliye politikası izlendiğini kanıtlamaktadır.
  5. E
    t2t_2 döneminde ekonominin durgunlukta olması nedeniyle konjonktürel bütçe açığı %5\%5 düzeyindedir.

Cevap

Bütçe açığındaki %5'lik toplam artışın %2'si iradi (genişletici) maliye politikalarından, %3'ü ise konjonktürel dalgalanmalardan kaynaklanmıştır.
Doğru seçenek, bütçe açığındaki toplam değişimi yapısal (iradi) ve konjonktürel (otomatik) bileşenlerine doğru şekilde ayırmaktadır. t1t_1 yılında ekonomi tam istihdamda olduğu için başlangıçtaki %3\%3’lük açık yapısal açıktır. t2t_2 yılında yapısal açık %5\%5’e çıktığına göre iradi olarak %2\%2’lik bir genişleme yapılmıştır. Fiili açık (%8) ile yapısal açık (%5) arasındaki %3\%3’lük fark ise durgunluğun yarattığı konjonktürel açığı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
t1t_1 yılındaki yapısal açığı belirle.
t1t_1 yılında ekonomi tam istihdamda olduğu için konjonktürel açık sıfırdır. Bu nedenle fiili açık (%3), aynı zamanda yapısal açığa eşittir.
Yapısal açık, ekonominin potansiyel (tam istihdam) hasıla düzeyinde verdiği açıktır.
2
t2t_2 yılındaki konjonktürel açığı hesapla.
Konjonktürel Açık = Fiili Açık - Yapısal Açık %8%5=%3\Rightarrow \%8 - \%5 = \%3.
Fiili açığın yapısal açık dışında kalan kısmı konjonktürel dalgalanmalardan kaynaklanır.
3
İradi (discretionary) politika değişimini analiz et.
Yapısal açıktaki değişim = t2t_2 Yapısal - t1t_1 Yapısal %5%3=%2\Rightarrow \%5 - \%3 = \%2 artış.
Yapısal açıktaki artış, hükümetin vergi ve harcama politikalarında yaptığı iradi genişletici değişiklikleri yansıtır.
4
Toplam değişimi bileşenlerine ayır.
Toplam Açık Artışı (%5) = İradi Artış (%2) + Konjonktürel Artış (%3).
Bütçe dengesindeki toplam bozulma, politika değişiklikleri ve ekonomik konjonktürün bileşkesidir.

Anahtar Kavram

Fiili bütçe açığı, yapısal ve konjonktürel bileşenlerin toplamından oluşur; yapısal açıktaki değişim maliye politikasının duruşunu (iradi etkiyi) gösterir.

Daha Fazla Pratik

Yapısal bütçe dengesi analizi yaparken 'maliye politikası duruşu' (fiscal stance) kavramını ve yüksek istihdam bütçe dengesi hesaplamalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla