Soru

Zorluk: ZorGelir Vergisinde Beyan, Tarh ve Ödeme

Türkiye'de ticari faaliyeti nedeniyle bir iş yeri bulunan ve tam mükellefiyet esasında vergilendirilmeyen (dar mükellef) Bay (A), 20252025 yılında ticari kazancının yanı sıra şahsi mal varlığına dahil olan bir limited şirket hissesini elden çıkararak değer artış kazancı elde etmiştir. Bay (A)'nın elde ettiği bu değer artış kazancının beyanı ve vergisinin ödenmesiyle ilgili olarak 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Değer artış kazancı, ticari kazanç ile birleştirilerek 20262026 yılının Mart ayı sonuna kadar yıllık beyanname ile beyan edilmeli; hesaplanan vergi Mart ve Temmuz aylarında iki taksitte ödenmelidir.Cevap
  2. B
    Değer artış kazancı, kazancın elde edildiği tarihten itibaren 1515 gün içinde münferit beyanname ile beyan edilmeli ve vergi aynı süre içinde ödenmelidir.
  3. C
    Değer artış kazancı için yıllık beyanname verilmesine gerek yoktur; kazancın elde edildiği ayı takip eden ayın 2626. günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bildirilmelidir.
  4. D
    Değer artış kazancı, ticari kazançtan bağımsız olarak kazancın elde edildiği yılı takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar ayrı bir beyanname ile bildirilmelidir.
  5. E
    Değer artış kazancı, Türkiye'den ayrılmadan önceki 1515 gün içinde verilecek münferit beyanname ile beyan edilmeli ve ödeme o tarihte peşin yapılmalıdır.

Cevap

Değer artış kazancının ticari kazanç ile birleştirilerek Mart ayı sonuna kadar yıllık beyanname ile beyan edilmesi ve verginin Mart ve Temmuz aylarında iki taksitte ödenmesi gerekir.
Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, Türkiye'de ticari bir iş yeri bulunan dar mükellef, yıllık beyanname vermekle yükümlüdür. Kanun'un 101. maddesinde düzenlenen 'münferit beyanname' usulü, sadece yıllık beyanname vermeye mecbur olmayan dar mükelleflerin elde ettiği belirli kazançlar için geçerlidir. Sorumuzdaki mükellef ticari kazancı nedeniyle yıllık beyanname mükellefi olduğu için, tevkifata tabi tutulmayan limited şirket hisse devri kazancını da ticari kazancıyla birleştirerek yıllık beyanname ile beyan etmelidir. Beyan süresi Mart ayı sonu, ödeme ise Mart ve Temmuz aylarında iki taksit şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Mükellefiyet durumunun ve beyanname zorunluluğunun belirlenmesi
Mükellef dar mükellef olup, ticari kazancı nedeniyle 'yıllık beyanname' vermekle yükümlüdür.
GVK 85. maddeye göre ticari kazanç sahipleri bir takvim yılındaki kazançları için yıllık beyanname vermelidir.
2
Elde edilen ek kazancın (hisse satışı) niteliğinin ve beyan türünün tespiti
Hisse satışı bir 'değer artış kazancı'dır ve mükellefin yıllık beyanname verme zorunluluğu olduğu için bu kazanç da yıllık beyannameye dahil edilir.
GVK 101. maddedeki münferit beyanname kuralı sadece yıllık beyanname verme yükümlülüğü olmayan dar mükellefler için geçerli bir istisnadır.
3
Beyan ve ödeme takviminin belirlenmesi
Beyanname Mart ayı sonuna kadar verilir, ödeme ise Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte yapılır.
GVK 92 ve 120. maddelerdeki genel yıllık beyan ve ödeme takvimi dar mükellefler için de (memleketi terk ve ölüm hariç) aynıdır.

Anahtar Kavram

Dar Mükelleflerde Yıllık ve Münferit Beyanname İlişkisi
Bu soruyu puanla