Yüksek enflasyon oranlarının kalıcı hale geldiği bir ekonomide, sendikaların güçlü pazarlık gücü sayesinde işgücü piyasasında 'tam endeksleme' (nominal ücretlerin gerçekleşen enflasyon oranında artırılması) uygulanmaktadır. Buna karşılık mali otorite, artan oranlı gelir vergisi tarifesindeki gelir dilimlerini enflasyona karşı güncellememiş ve nominal olarak sabit bırakmıştır. Bu verili koşullar altında, enflasyonun makroekonomik bölüşüm ve kamu maliyesi dinamikleri üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Ücretlilerin brüt reel gelirleri enflasyona karşı korunsa dahi, artan nominal gelirlerin onları daha yüksek marjinal vergi oranlarına tabi kılması nedeniyle harcanabilir reel gelirleri azalacak ve bölüşüm ilişkileri emek aleyhine bozulacaktır.Cevap
- BÜcretlerin tam endekslenmesi sayesinde enflasyonun satın alma gücü üzerindeki aşındırıcı etkisi tamamen nötralize edilecek ve ücretli kesimin herhangi bir refah kaybı yaşaması engellenecektir.
- CMali sürüklenme etkisi yalnızca nominal ücret artışlarının enflasyon oranını aşması durumunda ortaya çıkacağından, bu senaryoda devletin elde edeceği reel vergi gelirlerinde bir artış yaşanmayacaktır.
- DVergi dilimlerinin enflasyona göre ayarlanmaması öncelikli olarak kaynak dağılımında etkinsizliğe yol açıp kamu harcamalarını dışlayacak, ancak fonksiyonel gelir dağılımı üzerinde anlamlı bir değişikliğe neden olmayacaktır.
- ENominal endeksleme mekanizması emeğin milli gelirden aldığı payı güvence altına alırken, artan vergi yükü sadece hanehalkları arasındaki kişisel gelir dağılımı eşitsizliğini derinleştirecektir.
Cevap
Ücretlilerin brüt reel gelirleri korunmasına rağmen, mali sürüklenme nedeniyle harcanabilir reel gelirlerinin azalarak gelir dağılımının emek aleyhine bozulacağını ifade eden seçenektir.
Verilen senaryoda işgücü piyasasındaki tam endeksleme, ücretlerin enflasyon karşısında 'vergi öncesi' reel değerini korumasını sağlar. Ancak, artan oranlı vergi sisteminde gelir dilimlerinin enflasyona göre güncellenmemesi (mali sürüklenme - bracket creep), işçilerin sadece nominal artışlar yüzünden daha yüksek vergi oranlarına tabi olmasına yol açar. Devletin enflasyon vergisi tahsilatını artıran bu mekanizma, işçilerin vergi sonrası harcanabilir reel gelirlerini düşürür ve ekonomik değerin (milli gelirin) faktörler arası dağılımını ifade eden fonksiyonel gelir dağılımini emek aleyhine, devlet/sermaye lehine bozar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mali Sürüklenme ve Fonksiyonel Gelir Dağılımı