Soru

Zorluk: OrtaVergi Yansıması

Vergi yansıması sürecinde, kanuni mükellefin üzerine konulan vergi yükünü malın satış fiyatına zam yapmak yerine; üretimde kullanılan hammadde fiyatlarını baskılayarak veya işçi ücretlerini düşürerek girdi sağlayanlara aktarması durumu 'geriye yansıma' olarak adlandırılır.

Buna göre, bir verginin geriye doğru yansıması olasılığını artıran temel durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İşletmenin girdi piyasasında monopson (tek alıcı) gücüne sahip olmasıCevap
  2. B
    Tüketicilerin ilgili mala olan talebinin fiyat esnekliğinin sıfır (ed=0e_d = 0) olması
  3. C
    Üretim faktörlerinin arz esnekliğinin çok yüksek olması
  4. D
    Verginin 'vurgu' ve 'yerleşme' aşamalarının aynı ekonomik birim üzerinde gerçekleşmesi
  5. E
    Malın satış fiyatının artırılması yoluyla yükün nihai tüketiciye aktarılması

Cevap

İşletmenin girdi piyasasında monopson gücüne sahip olması durumunda vergi geriye doğru yansıtılabilir.
Verginin geriye doğru yansıması, işletmenin (kanuni mükellefin) vergi maliyetini malın fiyatına eklemek yerine, üretim girdilerinin fiyatını düşürerek bu maliyeti girdi sahiplerine (işçiler, hammadde satıcıları) yüklemesidir. Bu durumun gerçekleşebilmesi için işletmenin girdi piyasasında alıcı olarak güçlü bir konumda (monopson) olması veya üretim faktörlerinin arz esnekliğinin düşük olması gerekir. Monopson gücü, işletmeye girdi fiyatlarını belirleme veya baskılama imkanı tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Yansıma yönünü belirleme
Geriye yansıma (Backward shifting)
Soruda vergi yükünün girdi sahiplerine (işçi, hammadde tedarikçisi) aktarıldığı belirtilmiştir.
2
Piyasa gücünü analiz etme
Monopson Gücü
Bir işletmenin fiyatları (ücret veya hammadde bedeli) aşağı yönlü baskılayabilmesi için alıcı olarak piyasada hakim olması gerekir.
3
Esneklik şartlarını değerlendirme
Düşük faktör arz esnekliği
Geriye yansımanın başarısı için girdi sağlayanların alternatiflerinin az olması (arz esnekliklerinin düşük olması) gerekir.

Anahtar Kavram

Geriye Yansıma (Backward Shifting)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla