Soru

Zorluk: Çok zorVergi Ehliyeti ve Temsil

1616 yaşındaki AA, vefat eden babasından kendisine miras kalan ve mülkiyeti tamamen kendisine ait olan ticari işletme nedeniyle mükellefiyet tesis ettirmiştir. AA’ya vasi olarak atanan BB, işletmeye ait beyannamelerin verilmesi ödevini ihmal etmiş ve bu durum bir inceleme neticesinde 100.000100.000 TLTL vergi tarhiyatı yapılmasına ve 100.000100.000 TLTL vergi ziyaı cezası kesilmesine yol açmıştır.

Bu olayda vergi alacağının ve cezasının takibi ile rücu ilişkisi bakımından 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Vergi aslı ve vergi ziyaı cezası öncelikle vasi BB’den istenir ve BB, ödediği her iki tutar için de mükellef AA’ya rücu hakkına sahiptir.
  2. B
    Vergi aslı mükellef AA’dan, ceza ise vasi BB’den istenir; ancak vasi BB, hem ödediği vergi hem de ceza için AA’ya rücu edebilir.
  3. C
    Vergi ehliyeti hak ehliyetine bağlı olduğundan, tüm borçlar ve cezalar sadece AA’nın mal varlığından tahsil edilir ve vasinin şahsi sorumluluğuna gidilemez.
  4. Vergi aslı öncelikle mükellef AA’dan aranır, tahsil edilemezse vasi BB’den istenir ve BB ödediği vergi için AA’ya rücu edebilir; vergi ziyaı cezası ise doğrudan vasi BB adına kesilir ve BB bu ceza için AA’ya rücu edemez.Cevap
  5. E
    Hem vergi aslı hem de vergi ziyaı cezası mükellef AA adına düzenlenir; vasi BB sadece bu borçların ödenmesinden müşterek ve müteselsil sorumludur.

Cevap

Vergi aslı öncelikle mükellef küçükten aranır (fer'i sorumluluk), ödenmezse vasiden istenir ve vasi rücu edebilir; vergi ziyaı cezası ise doğrudan vasi adına kesilir ve vasi rücu edemez.
Vergi aslı, asıl borçlu olan mükellefin mal varlığından karşılanması gereken bir yükümlülüktür; kanuni temsilci ancak bu ödevini yapmadığında ve asıldan tahsil imkanı kalmadığında kendi mal varlığıyla sorumlu olur (VUKVUK Madde 1010). Öte yandan, vergi hukukunda cezaların şahsiliği ilkesi gereği, fiil ehliyeti olmayanlar adına ödevleri yerine getiren temsilcilerin ihmali durumunda cezalar doğrudan temsilci adına kesilir ve bu cezalar için rücu hakkı tanınmaz (VUKVUK Madde 333333).

Adım Adım Çözüm

1
Vergi Ehliyeti ve Mükellefiyetin Belirlenmesi
Mükellef AA'dır (1616 yaşında olması vergi ehliyetine engel değildir).
VUKVUK Madde 99 uyarınca vergi ehliyeti için medeni hakları kullanma ehliyeti şart değildir.
2
Vergi Aslı Bakımından Kanuni Temsilcinin Sorumluluğu
Vasi BB, borcun ödenmesinden fer'i (ikincil) düzeyde sorumludur ve rücu hakkı vardır.
VUKVUK Madde 1010 uyarınca temsilci, ödevlerini yapmaması nedeniyle asıl mükelleften alınamayan vergiyi öder ve mükellefe rücu edebilir.
3
Vergi Cezası Bakımından Kanuni Temsilcinin Sorumluluğu
Vergi ziyaı cezası doğrudan vasi BB adına kesilir ve rücu hakkı yoktur.
VUKVUK Madde 333333 uyarınca fiil ehliyeti olmayanlarda cezalar temsilci adına kesilir ve temsilcinin ihmali varsa rücu edilemez.

Anahtar Kavram

Vergi borcunda kanuni temsilcinin fer'i sorumluluğu ile cezalardaki şahsi sorumluluğu arasındaki fark.

Daha Fazla Pratik

VUK Madde 10'daki sorumluluk ile AATUHK Mükerrer 35. maddedeki üst düzey yönetici sorumluluğu arasındaki farkları inceleyin.

Alternatif Yöntem

Borç ve cezayı iki ayrı sütun olarak düşünün: Borç mükellefindir (temsilci yedektir), ceza ise kusuru işleyen temsilcinindir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla