Soru

Zorluk: ZorMoratoryum (Borç Erteleme) İlanı

Gelişmekte olan bir ekonomiye sahip bir ülke, ağır bir ödemeler dengesi krizi neticesinde uluslararası yükümlülüklerini karşılayamaz duruma gelmiştir. Ülke yönetiminin kamu borçlarına ilişkin aldığı kararlar kronolojik olarak şu şekildedir:

I. Aşama: Alacaklı tarafların muvafakati aranmaksızın, vadesi gelen dış borç anapara ve faiz ödemelerinin idari bir kararla askıya alındığı duyurulmuş, ancak borcun hukuki varlığı inkar edilmemiştir.
II. Aşama: Ülkede yaşanan rejim değişikliği sonrası kurulan yeni hükümet, söz konusu dış borçların geçmiş yönetim tarafından halkın menfaatlerine aykırı alındığını ileri sürerek borcun hukuki geçerliliğini kesinlikle tanımadığını ilan etmiştir.
III. Aşama: Vadesi gelen iç borçlar, Merkez Bankasına yüklü miktarda karşılıksız para bastırılarak nominal değerleri üzerinden ödenmiş; yaratılan yüksek enflasyon ortamında kamu borç yükü reel olarak tasfiye edilmiştir.

Kamu maliyesi literatürüne göre, bu ülkenin sırasıyla I., II. ve III. aşamalarda başvurduğu olağanüstü borç yönetimi ve itfa yolları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Moratoryum – Borcun Reddi – Para Basımı (Emisyon) ile İtfaCevap
  2. B
    Zorunlu Tahkim – Moratoryum – Zımni (Gizli) İtfa
  3. C
    Moratoryum – Zorunlu Tahkim – Konversiyon (Değiştirim)
  4. D
    Borcun Reddi – Moratoryum – Para Basımı (Emisyon) ile İtfa
  5. E
    Moratoryum – Borcun Reddi – Amortisman Sandıkları Uygulaması

Cevap

Doğru sıralama Moratoryum, Borcun Reddi ve Para Basımı (Emisyon) ile İtfa yöntemlerini içermektedir.
I. Aşamada borcun hukuki varlığının kabul edilerek ödemelerin alacaklı onayı aranmaksızın durdurulması 'Moratoryum' işlemidir. II. Aşamada siyasi rejim değişikliği bahanesiyle borcun hukuki geçerliliğinin tamamen inkar edilmesi 'Borcun Reddi (Repudiasyon)' olarak adlandırılır. III. Aşamada ise devletin Merkez Bankası aracılığıyla yeni para yaratarak borç ödemesi yapması, doğrudan doğruya 'Para Basımı (Emisyon) ile İtfa' yöntemidir.

Adım Adım Çözüm

1
I. Aşamadaki idari kararın niteliğini belirlemek.
Alacaklıların izni olmadan ödemelerin durdurulması ancak hukuki borçluluk sıfatının devam etmesi tespiti yapıldı.
Borcun inkar edilmeden tek taraflı olarak ödemelerinin askıya alınması durumu teknik olarak Moratoryum (Borç Erteleme) kavramı ile açıklanır.
2
II. Aşamadaki yeni hükümet politikasını tanımlamak.
Geçmişe dönük kamu borçlarının ulusal çıkarlara aykırı bulunarak hukuki geçerliliğinin inkar edilmesi tespiti yapıldı.
Devletin borçlu olduğu gerçeğini tamamen reddederek yükümlülüklerinden kaçınması Repudiasyon (Borcun Reddi) işlemidir.
3
III. Aşamadaki iç borç ödeme mekanizmasını çözümlemek.
Merkez Bankasından karşılıksız para (emisyon) çekilerek nominal borç tasfiyesi yapıldığı belirlendi.
İç borçların bütçe gelirleri yerine emisyon hacmi genişletilerek ödenmesi Para Basımı (Emisyon) ile İtfa yöntemidir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Kamu Borcu Yönetimi ve İtfa Araçları
Bu soruyu puanla