Soru

Zorluk: OrtaMülk ve Teşebbüs Gelirleri (Dometik Gelirler)

Kamu maliyesi literatüründe 'dometik gelirler' olarak da adlandırılan mülk ve teşebbüs gelirleri; devletin kamu gücünü (imperium) kullanmadan, özel bir hukuk kişisi (fiscus) gibi hareket ederek elde ettiği gelirleri ifade eder. Bu gelir türünde devlet ve kişi arasındaki ilişki büyük ölçüde özel hukuk hükümlerine tabidir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi mülk ve teşebbüs gelirleri kapsamında değerlendirilecek bir kamu geliri örneğidir?

  1. Devlet ormanlarından elde edilen kereste ve emvalin satışından sağlanan gelirlerCevap
  2. B
    Belediyeler tarafından sunulan çöp toplama ve kanalizasyon hizmetleri karşılığında tahsil edilen harçlar
  3. C
    Bayındırlık hizmetleri sonucu değeri artan gayrimenkul sahiplerinden alınan şerefiyeler
  4. D
    Sosyal güvenlik kurumlarının finansmanını sağlamak amacıyla işveren ve çalışanlardan toplanan primler
  5. E
    Vergi kanunlarına aykırı fiiller nedeniyle mükelleflere kesilen usulsüzlük ve vergi ziyaı cezaları

Cevap

Devlet ormanlarından elde edilen kereste ve emvalin satışından sağlanan gelirler mülk ve teşebbüs gelirleri kapsamındadır.
Doğru seçenek olan orman ürünleri satışı, devletin sahip olduğu taşınmaz malların (domain) işletilmesi veya satılması yoluyla elde edilen bir mülk geliridir. Bu tür gelirlerde devlet, piyasada bir satıcı gibi hareket eder ve alıcı ile arasındaki ilişki borçlar hukuku prensiplerine (fiscus statüsü) dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin kaynağını ve devletin hukuki statüsünü analiz etme
Mülk ve teşebbüs gelirlerinde devlet, egemenlik gücünü değil, mülkiyet haklarını veya ticari kapasitesini kullanır.
Dometik gelirlerin temel ayrımı devletin özel hukuk kişisi gibi hareket etmesidir.
2
Seçenekleri 'cebri olma' ve 'özel hukuk' kriterlerine göre filtreleme
Harç, şerefiye, parafiskal gelir ve cezaların tamamı kamu gücüne dayalı ve zorunludur; ancak kereste satışı bir mülkiyet hakkı kullanımıdır.
Seçeneklerdeki diğer gelirler egemenlik hakkına dayalı vergi dışı gelirlerdir.

Anahtar Kavram

Mülk ve Teşebbüs Gelirleri (Dometik Gelirler)

Daha Fazla Pratik

Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) dönem sonu karlarının hazineye aktarılan kısımlarının hangi gelir türüne girdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla