Vergilemede genellik ilkesi, vergi ödeme gücü bulunan her sujenin ve her türlü iktisadi değerin ayrım gözetilmeksizin vergi kapsamına dahil edilmesini öngörür. Ancak modern maliye doktrininde bu ilkenin "mutlak" bir kural olmadığı, belirli sosyal ve ekonomik amaçlar doğrultusunda esnetilebileceği kabul edilmektedir.
Buna göre, vergilemede genellik ilkesi ve bu ilkeye getirilen yasal sınırlamalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Vergi harcaması niteliğindeki muafiyet ve istisnalar genellik ilkesini şeklen zayıflatmakla birlikte, bu düzenlemelerin sosyal devlet ilkesiyle uyumlu olması durumunda toplumsal düzeyde maddi eşitlik tesis edilmiş olur.Cevap
- BGenellik ilkesi sadece 'subjektif' (kişisel) bir kapsayıcılığı ifade ettiğinden, bazı gelir ve kazanç unsurlarının vergi dışı bırakılması bu ilkeye teorik olarak aykırılık teşkil etmez.
- CVergi hukukunda 'muafiyet' uygulaması konusal (objektif) bir vergilendirme sınırı getirirken, 'istisna' uygulaması kişisel (subjektif) bir muaf tutma hali olarak genellik ilkesinden sapma yaratır.
- DAnayasa'nın maddesinde yer alan 'mali güç' ilkesi, genellik ilkesinin alternatifi niteliğindedir ve sadece vergi muafiyetlerinin uygulandığı istisnai durumlarda hukuki geçerlilik kazanır.
- EAdam Smith'in 'iktisat' (tasarruf) ilkesi uyarınca, vergi toplama maliyetinin hasılattan yüksek olduğu düşük gelir gruplarının vergi dışı bırakılması genellik ilkesinin birincil gereğidir.
Cevap
Vergi harcaması niteliğindeki muafiyet ve istisnaların genellik ilkesini şeklen zayıflatmakla birlikte, bu düzenlemelerin sosyal devlet ilkesiyle uyumlu olması durumunda maddi eşitliğin tesis edilmiş olacağı ifadesi doğrudur.
Vergilemede genellik ilkesi, teorik olarak hiçbir ayrım yapılmamasını öngörse de, Anayasa'nın sosyal devlet niteliği gereği, ödeme gücü zayıf olanlara veya stratejik sektörlere tanınan ayrıcalıklar 'maddi eşitlik' ilkesiyle uyumludur. Bu durum, şekli bir kural olan genellikten feragat edilerek daha üst bir amaç olan vergi adaletine ulaşılmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vergilemede Genellik İlkesi ve Maddi Eşitlik İlişkisi
Daha Fazla Pratik
Vergi harcamaları (tax expenditures) kavramının genellik ilkesi üzerindeki aşındırıcı etkilerini ve bütçe üzerindeki maliyetini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s